Đáng ngưỡng mộ taxi ở Nhật Bản

(Giải trí) - Không tham một xu của khách, luôn đàng hoàng, đúng mực tài xế taxi ở Nhật có quá nhiều điều khiến người nước ngoài đến Nhật phải ngưỡng mộ.

Nhật Bản là quốc có cước phí taxi đắt nhất tại châu Á, giá taxi tại các thành phố lớn như Tokyo, Kyoto, Nagoya, Hiroshima hay Nagasaki tương đối đồng đều, khoảng từ 500 - 600 yên cho một cây số (tương đương khoảng 105 - 115 nghìn đồng Việt Nam/cây số đầu tiên, các cây số sau có giảm hơn một chút, khoảng 450 - 500 yên), gần gấp 2 lần tại New Zealand và gấp 7 lần so với New Delhi, Ấn Độ.
Ở các vùng quê giá taxi có thể lên đến 650 hoặc 700 yên, tức khoảng 140.000 đồng/cây số. Giá cao chất lượng dịch vụ mà khách đi taxi được hưởng có thể nói rất xứng đáng. Và nhìn từ những lái xe taxi Nhật, thế giới có rất nhiều điều để ngưỡng mộ.

Ưu điểm

- Chất lượng xe, dịch vụ tốt

Taxi ở Nhật thường là Toyota Prius, Toyota Crown, Toyota Comfort, Toyota Crown Sedan, Nissan, rất đẹp và sang trọng.

Nhật không quy định về kiểu dáng và màu sắc xe nên taxi ở Tokyo cũng như nhiều thành phố du lịch lớn có rất nhiều màu sắc đỏ, hồng, xanh lá cây, đen rất sinh động đẹp mặt. Riêng ở Osaka, taxi có màu đen chủ yếu.
Đi kèm với xe sang là giá cao. Thế nên mới có chuyện không ít khách Việt sang Nhật vô tư gọi taxi bảo chở đi quanh Tokyo xem một vòng, lúc xuống thanh toán vài trăm đôla Mỹ là bình thường.

Khách có thể đón taxi ở các điểm đỗ xe bus, không cần thiết phải biết số taxi thì mới có thể đi taxi được. Phía bên trong xe nơi tài xế ngồi thường có vách ngăn bằng nhựa rất cứng, có lẽ để ngăn khả năng tài xế bị tấn công từ phía sau.

Tài xế luôn cúi chào khách lịch sự. Tài xế không cầm tiền từ khách mà luôn có khay đựng tiền. Tài xế luôn mặc áo sơ mi sơ vin phẳng phiu (màu trắng hoặc xanh dương), tay đeo găng tay, vận chuyển mọi hành lý để khách không phải động tay.

- Đàng hoàng, công khai với khách

Khi đi taxi ở Nhật, khách sẽ được hỏi đi từ đâu đến đâu, tài xế lập tức sẽ nhẩm xem khách sẽ tốn khoảng bao nhiêu tiền và thường sẽ khuyên khách đi tàu điện ngầm cho tiết kiệm. Trong nhiều trường hợp, tài xế không đi đường dài mà chở khách đến ga tàu điện ngầm hướng dẫn khách vào quầy hỏi thông tin để đi tàu điện ngầm.

- Không tham của khách dù một đồng

Khi đi taxi mà con số cuối cùng là gần chẵn, ví dụ khoảng 998 yên, khách đưa 1000 yên, tiền thừa phải trả lại chỉ 2 yên, tương đương khoảng 400 đồng Việt Nam, thường khách sẽ bỏ qua con số đó hoặc thậm chí tài xế nhiều nơi cố tình lờ đi không trả lại khách thì tài xế taxi ở Nhật sẽ bằng mọi cách trả lại cho khách, không nhận thêm dù chỉ một đồng.
Trong nhiều trường hợp, dù còn khoảng 100-200 mét mới đến địa điểm nhưng đồng hồ tính cước tắc xi đã lên mức chẵn, ví dụ khoảng 1000, 2000 yên, tài xế sẽ tự động ngắt đồng hồ để không tính thêm tiền của khách.

- Không chấp nhận chở quá số người quy định

Người Nhật nguyên tắc và tuân thủ luật pháp chặt chẽ trong việc chở khách bằng taxi. Chưa bao giờ có ai có thể thuyết phục để đi quá số người theo quy định, với mỗi xe taxi khoảng 4 người. Nếu chỉ thừa thêm một người thôi cũng sẽ phải chuyển sang xe khác.

- Cơ hội việc làm dành cho mọi người

Ở Nhật, biết lái xe, hiểu đường phố và có đủ sức khỏe thì dù cơ thế có tật sẽ vẫn có thể trở thành tài xế taxi. Với kinh nghiệm từng đi đến phần lớn các trung tâm và thành phố du lịch lớn nhất của Nhật, tôi từng chứng kiến rất nhiều tài xế taxi chỉ cao khoảng 1 mét 50, thậm chí chân hơi khèo, đi lại rất chật vật khó khăn, tôi cảm thấy mình lành lặn mà để họ chuyển hành lý cho mình tôi thấy vô cùng ái ngại nên cố gắng tự vác hành lý lên xe. Thế nhưng họ từ chối sự giúp đỡ của tôi và lịch sự trả lời họ là tài xế để họ tự thực hiện trách nhiệm của mình.

- Thích nói chuyện với khách

Trong một số lần đi taxi, không biết có phải vì may mắn không nhưng tôi hay được gặp nhiều tài xế thích nói chuyện với tôi. Họ hỏi tôi đi đâu, làm gì, đến nước Nhật làm gì và gợi ý cho tôi một số địa điểm du lịch nổi tiếng mà tôi nên đến. Cũng có khi họ chia sẻ cho tôi những thông tin địa điểm nào cần đặt trước, số tiền bao nhiêu, khu vực nào trong đó đẹp.

Nhược điểm

- Ngoại ngữ không tốt

Đi taxi rất nhiều lần ở Nhật tại nhiều địa điểm khác nhau ở Nhật, tôi mới chỉ thấy 2 tài xế ở Kyoto và Hiroshima nói được chút ít tiếng Anh, còn lại họ không thể hiểu tiếng Anh dù những câu đơn giản nhất. Thế nhưng khách có thể khắc phục điều này bằng cách giơ hình và địa chỉ nơi mình cần đến cho tài xế, việc đi lại dù tài xế không biết ngoại ngữ cũng không vì thế mà ảnh hưởng nhiều.

- Không thực sự rành đường

Dù có rất nhiều điểm cộng nhưng không hiểu biết nhiều về đường phố là điểm yếu cần cải thiện của tài xế taxi Nhật. Rất nhiều trường hợp khi đến nơi tôi mới biết địa điểm tôi cần đến chỉ cách nơi tài xế đỗ xe khoảng 1-2 km mà tài xế đi lòng vòng mãi không đến hoặc phải gọi lên tổng đài hỏi rất lâu mới ra được đường. Tuy nhiên ngay cả trong việc này người Nhật cũng bộc lộ bản chất tuyệt vời. Khi phát hiện ra đi nhầm đường, tài xế lập tức sẽ chỉnh lại đồng hồ tính cước về 0 hoặc giảm đi rất nhiều để khách không chịu thiệt.

Ở Nhật, trong một số trường hợp, giá taxi nhiều khi rẻ hơn giá tàu điện ngầm: Nếu nhìn theo con số, giá taxi ở Nhật thực sự đắt đỏ. Nhưng khi đi một nhóm đông khoảng 4 người và khoảng cách không quá xa, tương đương khoảng 1,2 ga tàu điện ngầm, lựa chọn tốt hơn lại là taxi. Vì khi chia ra theo số đầu người, số tiền thực bỏ ra còn thấp hơn so với đi tàu điện ngầm mà khách không phải đi bộ xa, không phải chờ đợi mua vé.

Dù cũng có một số điểm trừ nhưng có thể nói tài xế taxi ở Nhật thực sự có nhiều điểm để khách du lịch nhớ và tôn trọng cũng như để tài xế nhiều nước khác đáng học hỏi.

Theo Ngọc Diệp (Tri Thức Trẻ)
Du lịch, GO!

Những lễ hội truyền thống Vũng Tàu 2014

(VNE) - Vũng Tàu không chỉ nổi tiếng bởi những bãi biển đẹp mà còn có nhiều lễ hội dân gian đặc sắc như Nghinh Ông, Trùng Cửu, Miếu Bà Ngũ Hành... thu hút du khách.

Dưới đây là những lễ hội truyền thống sẽ diễn ra mà du khách đến Vũng Tàu không nên bỏ lỡ.

1. Lễ hội Nghinh Ông

Thời gian: từ ngày 16 đến 18/8 âm lịch.
Địa điểm: Đình thần Thắng Tam, đường Hoàng Hoa Thám, thành phố Vũng Tàu.
Không chỉ được Tổng Cục Du lịch chọn là một trong 15 lễ hội lớn của cả nước, lễ hội Nghinh Ông còn được xem là nét đẹp văn hoá tiêu biểu của ngư dân miền biển. Lễ hội rộn ràng trong ba ngày, thu hút hàng nghìn lượt khách thập phương tới tham dự.

Vào sáng sớm ngày đầu của buổi lễ, hàng trăm ngư dân cùng các bô lão trang phục chỉnh tề, chiêng trống uy nghiêm, bắt đầu từ khu biển Bãi Trước đến miếu Hòn Bà ở mũi Nghinh Phong làm lễ dâng hương, rượu, cúng tế thần biển xin nghinh thỉnh Ông về đình thần Thắng Tam để cúng tế.

Sau những nghi lễ truyền thống là những hoạt động văn hóa hấp dẫn như hát bả trạo, hát bội, diễn tuồng… Hàng năm, cứ đến dịp lễ hội, người dân và du khách thập phương từ khắp nơi lại quy tụ về đây để thắp hương, khấn vái cầu an, tri ân các bậc tiền hiền và cá Ông, vị cứu tinh của ngư dân miền biển.

2. Lễ giỗ Đức Thánh Trần

Thời gian: ngày 20/8 âm lịch.
Địa điểm: Hội đền Đức Thánh Trần, số 68 - Hạ Long, phường 2.

Đây là nghi lễ được người dân Vũng Tàu tổ chức hàng năm theo tập tục dân gian, nhằm bày tỏ lòng biết ơn, kính trọng đối với Thánh tướng Trần Hưng Đạo, người ba lần đem quân đánh bại quân Nguyên – Mông xâm lược, đem lại thái bình, hưng thịnh cho đất nước. Đây là nét văn hóa truyền thống tốt đẹp được gìn giữ từ đời này sang đời khác tại nhiều địa phương trên cả nước, trong đó có Vũng Tàu. Vào dịp lễ hội, hàng nghìn lượt du khách và người dân địa phương cùng tham dự lễ khai mạc và dâng hương.

3. Lễ hội Trùng Cửu

Thời gian: Đêm mùng 8 và ngày mùng 9/9 âm lịch.
Địa điểm: Nhà Lớn Long Sơn, thôn 10, xã Long Sơn.

Đây được xem là lễ hội cầu an cho toàn dân được mạnh khỏe, an lành, hạnh phúc. Đêm mùng 8/9 gọi là lễ Tiên Thường kỉnh mặn (cúng mặn), ngày mùng 9/9 gọi là lễ Chánh giỗ kỉnh chay (cúng chay). Lễ hội không tổ chức linh đình với cờ hoa và chiêng trống, mà chủ yếu là dâng hương, cầu nguyện và tưởng đến công đức của Ông Trần với lễ vật chủ yếu do người dân mang đến cúng kính, thể hiện đậm nét văn hóa của đạo Ông Trần.

Vào những ngày này hàng nghìn du khách thập phương tập trung về Nhà Lớn Long Sơn để dự lễ. Đến đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng nguyên vẹn kiến trúc cổ xưa của Nhà Lớn và một số cổ vật quý hiếm bằng gỗ như: bộ tủ thờ trạm trổ của các nghệ nhân Hà Đông (Bắc Bộ), bộ bàn ghế Bát Tiên tương truyền là của Vua Thành Thái triều Nguyễn, chiếc long sàng và các ghế theo kiểu dành cho vua, được chạm khắc tinh xảo, đẹp mắt.

Lễ hội Trùng Cửu ở đảo Long Sơn, cho thấy một khía cạnh trong bức tranh đa dạng về tín ngưỡng tôn giáo, về nghệ thuật dân gian rất phong phú. Ngoài lễ hội Trùng Cửu, đảo Long Sơn luôn là điểm đến thu hút đông du khách thập phương.

4. Lễ hội Miếu Bà Ngũ Hành

Thời gian: từ ngày 16 đến 18/10 âm lịch.
Địa điểm: Miếu Bà Ngũ Hành, đường Hoàng Hoa Thám, phường Thắng Tam.

Miếu Bà Ngũ Hành do ngư dân Vũng Tàu lập nên để tôn thờ 5 vị Thần nữ là: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ cùng Thủy Long Thần Nữ, Thánh Mẫu Thiên Y Ana, nên nhân dân Vũng Tàu thường gọi là Bảy Bà.

Lễ hội diễn ra trong ba ngày với các nghi thức tế lễ trang nghiêm, mở đầu là lễ rước cờ lọng, Ngũ sự với tiếng kèn, tiếng trống vang dội. Kế tiếp là lễ nghinh thỉnh Bà Thủy Long Thần Nữ tại miếu Hòn Bà ở Bãi Sau của mũi Nghinh Phong, nơi có cảnh quan thiên nhiên tuyệt sắc và miếu Hòn Bà linh thiêng.

Vào các ngày lễ, đông đảo du khách thập phương và người dân nơi đây hội tụ về hành hương, phụng cúng rất đông vui và nhộn nhịp. Đến đây người dân đều thành tâm, cầu mong sự bình an và may mắn. Ngoài các nghi lễ truyền thống, còn có các chương trình múa lân, lễ xây chầu đại bội và diễn tuồng cổ phục vụ du khách và người dân địa phương trong suốt quá trình diễn ra lễ hội.

5. Lễ hội bắn súng Thần Công

Thời gian: Tổ chức vào những dịp khai hội đầu năm và các sự kiện lịch trọng đại của thành phố và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Địa điểm: Di tích Lịch sử - Văn hóa Bạch Dinh, số 10 - Trần Phú.

Lễ hội là nét riêng đặc biệt của thành phố biển Vũng Tàu. Điểm nhấn của lễ hội được nhiều người dân và du khách đón chờ nhất là nghi thức bắn súng Thần Công. Tiếng súng rền vang hòa trong tiếng trống trận hừng hừng khí thế oai hùng, xen lẫn với những hoạt cảnh thể hiện những trận chiến đấu anh dũng của quân và dân ta trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược. Súng Thần Công gắn liền với với pháo đài Phước Thắng (nay là Bạch Dinh), nơi diễn ra những cuộc chiến đấu anh dũng của quân dân Nhà Nguyễn chống quân xâm lược.

Theo Văn Trãi (Vnexpress)
Du lịch, GO!

Những quan niệm sai khi đi biển

(ANTĐ) - Bạn đã bao giờ định nhảy xuống bơi nhưng lại do dự vì chợt nhớ ra là mới ăn chưa được 30 phút, hoặc nếu bị cháy nắng, cứ bôi bơ vào vùng da nóng mà không biết có đúng hay không. Những mẹo áp dụng cho các hoạt động bơi lội và du lịch mùa hè tương tự như vậy đến nay đã được chứng minh là hoàn toàn vô nghĩa.

Nước mặn giúp lành vết thương?

Rất nhiều người trong chúng ta đã nghe nói rằng nếu bị vết thương ngoài da, cứ tắm biển là tốt bởi nước mặn sẽ giúp đẩy nhanh quá trình hồi phục. Điều này không đúng. Nước biển đầy vi khuẩn có thể xâm nhập vào vết thương hở, gây ra lở loét hoặc thậm chí dẫn đến nhiễm trùng.

Một lưu ý khác, ta vẫn quen sử dụng nước muối súc miệng hay nhỏ mũi không phải vì nó là chất kháng khuẩn mà chỉ vì nó giúp loại bỏ chất bẩn và ít gây kích ứng màng nhầy trong miệng (điều này đã được chứng minh trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nha khoa Anh năm 2004). Bởi thế, nước máy sạch, nước tinh khiết và xà phòng nhẹ có hiệu quả tốt cho hầu hết các loại vết thương.

Nếu bị sứa đốt, giải độc bằng nước tiểu?

Không đúng, vì bài thuốc này có thể khiến tình trạng trầm trọng hơn. Jennifer Ping, bác sỹ cấp cứu ở Honolulu, Mỹ chuyên nghiên cứu về các phương pháp điều trị hiệu quả nhất khi bị sứa đốt cho biết, mỗi năm phòng cấp cứu nơi bà làm việc tiếp nhận khoảng 15 người bị sứa cắn. Các vết thương đều do tiếp xúc với một xúc tu của sứa khi nó có thể kích hoạt hàng triệu tế bào châm chích xuyên qua da và tiêm nọc độc.

Khi bị sứa đốt, bước đầu tiên cần xử trí là phải ra khỏi nước, sau đó dùng đồ vật gì đó (không dùng tay) gạt các xúc tu còn bám vào. Dùng dung dịch có tính axit như giấm chẳng hạn đổ trực tiếp lên vết thương hoặc áp một miếng vải tẩm giấm. Còn nước tiểu có độ pH khác giấm, nó có thể khiến các đầu xúc tu sưng lên và phóng thêm nọc độc, do đó vết thương ngày càng tồi tệ. Khi đầu xúc tu ngừng hoạt động, cạo chúng ra bằng tấm bìa hoặc thẻ tín dụng. Cuối cùng, chườm vết thương bằng nước ấm để giảm đau hoặc dùng kem dưỡng da nhẹ nhàng nếu có sẵn và không nên băng lại. Nếu người bị sứa đốt cảm thấy khó thở, buồn nôn, chóng mặt hoặc sốt thì phải đi khám càng sớm càng tốt.

Không bơi sau khi ăn 30 phút?

Thực tế là chưa có trường hợp nào được kết luận là chết đuối hoặc suýt chìm vì ăn no xong đi bơi. Nếu ăn no mà nhảy xuống bơi, tình huống xấu nhất có thể xảy ra là bạn sẽ cảm thấy khó chịu hoặc có thể bị chuột rút. Lý do, sau bữa ăn, cơ thể tập trung máu đến dạ dày để giúp tiêu hóa thức ăn. Nếu bơi, một phần máu lại được dồn cho cơ bắp, khiến quá trình tiêu hóa chậm hơn. Và đề phòng bị chuột rút, tốt hơn cả là bơi ở chỗ nào mà bạn có thể thoát ra khỏi nước nhanh chóng. Trẻ em (hoặc những người có trí tưởng tượng phong phú) lo ngại rằng thức ăn sẽ không di chuyển được nếu cơ thể nổi trên mặt nước. Đây là điều không thể bởi đó là cơ chế tự nhiên của con người, ngay các phi hành gia lúc nào cũng lơ lửng trên không vẫn tiêu hóa thức ăn bình thường.

Dùng bơ chăm sóc vùng da bị cháy nắng?

Những người bị bắt nắng nhiều mỗi lần đi biển về thường xuất hiện những vùng da đỏ au do cháy nắng. Liệu bơ có thể làm mát vùng da này? Thực tế, người ta vẫn có thể dùng bơ áp nhanh vào những đốm da bị dầu ăn bắn vào khi đun nấu, nhưng trường hợp này, bơ chỉ là loại kem dưỡng ẩm, không thể làm lành vết bỏng. Giải pháp cho da cháy nắng chính là gạc sữa đá (cho đá xay và sữa vào khăn) vì nó giúp chống viêm, trong khi sữa không có tính axit nên không gây kích ứng da. Tương tự là dùng nước có pha ibuprofen, một chất chống viêm. Một hoặc hai ngày sau khi vùng da cháy nắng dịu đi, dùng kem dưỡng ẩm tốt giúp vết thương nhanh khỏi. Tuy nhiên, thấy xuất hiện mụn nước hoặc sưng lên, cần đi kiểm tra.

Theo Yến Chi (Washington Post - An Ninh Thủ Đô)
Du lịch, GO!

Bản làng giữa lưng chừng trời

(TTO) - Trung tâm xã Ngọc Linh, Mường Hoong nằm dưới hai thung lũng màu mỡ và tương đối bằng phẳng của dãy núi Ngọc Linh quanh năm mây mù. Tuy nhiên hầu hết cư dân của hai thung lũng này lại co cụm tại các ngôi làng nằm giữa lưng chừng núi.

Xế chiều, sau nhiều giờ chạy xe rã rời từ trung tâm huyện Đắk Glei vượt núi lên đến trung tâm thung lũng Mường Hoong, chúng tôi được một người dân từ TP Kon Tum vào Mường Hoong buôn bán cho ở nhờ. Khi nghe chúng tôi nói muốn lên làng Tu Chiêu - một ngôi làng nằm ngược trên đỉnh núi phía sau lưng UBND xã Mường Hoong, anh Hoàn - người chủ nhà tốt bụng - liền ngăn lại: “Không lên được đó đâu, muốn đi phải là người quen leo núi hoặc phải kèm theo thuốc dấu”.

Sống giữa lưng chừng núi

Ở cheo leo trên đỉnh mây mù, cuộc sống gần như tách biệt với bên ngoài. Người dân ở Tu Chiêu và các làng cho biết lâu lâu họ mới đi bộ xuống xã một lần để mua nhu yếu phẩm. Đường lên làng chỉ là một lối đi nhỏ men theo các kẽ đá, dốc dựng đứng không một thứ phương tiện nào có thể đi nổi ngoài đôi chân trần. Cuộc sống ở trên các ngôi làng chủ yếu là tự cung tự cấp. Nhiều thầy cô giáo ban đầu khi lên núi dạy học thấy đàn ông Xê Đăng chụm lại ba bốn người khiêng chiếc máy xát lúa nặng mấy tạ, tha từng bậc ngược lên núi thì phải há hốc mồm ngạc nhiên; hay những ngày cả làng đứng ra góp sức khiêng đá, khiêng gạch, cõng từng thanh sắt, từng tấm tôn từ chân núi lên làng dựng trường cho con em làm chỗ học... Tất cả đều được thực hiện bằng sự bền bỉ, sức khỏe và dẻo dai cũng như lòng hiếu học của người dân trên rẻo cao.

< Người dẫn đường tý hon Hồ Văn Hời.

Nhiều thầy cô giáo và cán bộ người Kinh ở Mường Hoong nói rằng trước đây khi cán bộ người Kinh mới về Mường Hoong công tác hoặc thầy cô giáo được phân về các điểm trường, để có thể đủ sức leo núi lên các ngôi làng, nhiều người phải thủ một thứ bảo bối đặc biệt: củ đắng. Củ đắng là tên gọi của người địa phương ám chỉ củ sâm Ngọc Linh với công năng diệu kỳ, người leo núi khi kiệt sức chỉ cần một hạt nhỏ có thể nhanh chóng lấy lại sức lực, tăng sự bền bỉ. Lâu dần, những con đường dài vắt qua các dãy núi và dựng đứng cũng được các thầy cô giáo quen dần nên chuyện leo núi đã trở thành công việc đều đặn hằng tuần của các thầy cô giáo khi ngược núi lên các ngôi làng dạy chữ cho học sinh.

Từ trung tâm xã Mường Hoong, theo chân thầy giáo Minh - phụ trách ở điểm trường Tu Chiêu - thuộc Trường tiểu học Mường Hoong (huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum), chúng tôi ngược lên cụm làng Tu Chiêu. Trong tổng số hàng chục ngôi làng thuộc xã Mường Hoong thì Tu Chiêu không phải là nơi heo hút nhất, nhưng điểm làng ở đây tập trung đông người Xê Đăng và đường sá phải xuyên qua các dãy núi dựng đứng. Thầy giáo Minh cho biết ngày đầu tiên được phân về dạy chữ cho học sinh trên đỉnh núi, khi được thầy giáo hỏi đường lên làng thì một người dân địa phương chỉ tay lên đỉnh mây mù và đáp: “Làng ở trên đó, cũng gần thôi”. Tuy nhiên, khi thầy giáo “bò” lên đến nơi thì mưa đã kín núi, mất tới mấy tiếng đồng hồ. “Giờ tụi mình quen rồi, nếu không có việc gì gấp gáp thì cứ đầu tuần cõng cơm gạo đi, cuối tuần lại xuống núi, mỗi lần đi như thế mất khoảng hai giờ leo núi” - thầy Minh nói.

< Những người Xê Đăng cõng heo ngược núi lên làng.

Đường lên làng Tu Chiêu phải đi qua nhiều ngôi làng khác. Hầu hết những ngôi làng này khi chúng tôi đi qua người dân đều đứng lại nhìn với tất cả sự lạ lẫm. Thầy Minh cho biết dù sống trên đỉnh núi nhưng người dân các làng rất cảnh giác với người lạ nơi khác đến. Tại các ngôi làng này, người dân đều tập trung làm nhà theo hình vòng tròn lấy nhà rông làm trung tâm ở giữa. Điều khá đặc biệt ở những ngôi làng này là trước cổng ra vào người dân đều dựng các cây nêu lớn, thân cây được nướng cháy đen và đục chạm những hình thù kỳ quái để ngăn ma quỷ vào quấy phá người làng. Hai giờ lội rừng, khi thân thể chúng tôi rã rời, xương cốt như lìa mỗi nơi mỗi khúc thì thầy giáo Minh chạy lên một mô đá cao nhất và chỉ tay vào một mái nhà rông thông báo: “Đã tới Tu Chiêu”. Từ xa nhìn tới, Tu Chiêu hiện ra huyền bí dưới làn sương dày đặc. Dưới lưng chừng núi, mái nhà rông hiện lên dưới lớp mây mù như con vật khổng lồ đứng che chắn cho những mái nhà gỗ xung quanh. Cổng làng Tu Chiêu được người dân rào chắn cẩn thận, lối đi vào được bọc hai thân gỗ lớn, trên thân gỗ này những chiếc răng thú lớn được giắt và khoét sâu tạo thành những mặt người ám ảnh như những bóng ma quỷ đứng canh chừng ngôi làng.

Uống rượu như nước, nhai thuốc như cơm

< Người Xê Đăng uống rượu như uống nước.

Gần một tuần lang thang trên các ngôi làng trên đỉnh Ngọc Linh, một trong những điều khiến chúng tôi ấn tượng và đôi lúc ám ảnh nhất là rượu. Người Xê Đăng không chỉ xứng đáng là những người leo núi giỏi nhất mà còn là những người uống rượu vô địch thiên hạ: người dân nơi đây uống rượu không biết say, không tính chai, tính lít mà tính... theo ngày như cách nói của A Tiên - phó bí thư Đảng ủy xã Ngọc Linh, khi mời chúng tôi ở lại thưởng thức món rượu nấu từ lúa bọc thép: “Mình uống không biết say, không tính chai mà tính theo ... số ngày”.

Xế chiều, cơn mưa rừng bắt đầu kéo đến đổ lên những nóc nhà làng Lê Toan. A Bú - bí thư Đoàn thanh niên xã Ngọc Linh, người tình nguyện dẫn chúng tôi leo núi lên các ngôi làng - giục phải xuống núi gấp trước khi trời tối. Bỗng từ đâu trong túp lều gỗ, người đàn ông tuổi trung niên bước chân trái quẹo qua chân phải giọng lè nhè: “Về sớm thế, ở lại với làng uống rượu đã chứ”. Lấy lý do trời tối, mưa rừng trút xuống, A Bú bảo phải về gấp thì người này xua tay: “Ối, có mưa uống rượu nữa mới thích, nhà mình đang nấu rượu nếp, chẳng mấy khi lên đây cứ ngồi lại cho mình vui”. Không thể từ chối, chúng tôi đành phải ngồi lại để được người làng Lê Toan mời làm “thượng khách”. Trời mỗi lúc một sẩm tối, nhóm đàn ông làng Lê Toan lần lượt từ rừng trở về sau một ngày lên rẫy. Trong chốc lát, ngôi nhà của người đàn ông chật kín người. Chủ nhà A É lôi từ trong góc nhà ra một can rượu trắng 20 lít và khoe mới vừa cất ra khỏi lò, áp can rượu vào má vẫn còn nóng ran.

< Chị Tin một ngày nấu gần 100 lít rượu bán cho dân làng.

Uống! Đám đàn ông Lê Toan bắt đầu rót rượu ra bát và ngửa cổ nuốt ừng ực. Mồi nhắm chỉ là mấy quả dâu rừng (người địa phương gọi là vải dại) chấm với muối mặn chát. Rượu được rót liên tục, chỉ trong chốc lát người chúng tôi đã nóng bừng, ruột gan đảo lộn. A É nói rằng mỗi tuần sơ sơ làng Lê Toan uống phải hết ba bốn can rượu trắng. Người Xê Đăng uống rượu thay nước, uống mọi lúc mọi nơi. A É giọng bắt đầu lè nhè. “Mình uống rượu từ khi còn nhỏ, giờ không có rượu thấy buồn lắm, mà trong làng này ai cũng uống, con trai uống, con gái đàn bà cũng say. Lâu lâu mình nhờ người ta đi cuốc ruộng cho mình cũng phải mời người ta uống rượu chớ” - A É nói tiếp.

Sẩm tối, sau nhiều lần “xin tha” để về trung tâm xã, chúng tôi được độ nhậu tại làng Lê Toan thả và được hẳn một thanh niên thạo đường dẫn xuống núi. Đang loạng choạng, chuếnh choáng ở cái dốc dựng đứng dẫn ra khỏi làng thì bỗng ngay dưới bàn chân mình có hai cái đầu lù lù, hai cái đầu này ngước lên cười xòa: “Cán bộ về sớm thế, hôm nay con mình đi thi kể chuyện Bác Hồ được giải to, quay lên làng uống rượu với mình”.

Các thầy cô giáo tại Ngọc Linh nói rằng vào bất kỳ một ngôi làng Xê Đăng nào trên đỉnh Ngọc Linh cũng dễ thấy cảnh người dân bày hội để uống rượu. Rượu đối với người Xê Đăng là một thứ thức uống không thể thiếu hằng ngày như cơm ăn, áo mặc. Người Xê Đăng uống rượu từ nhỏ tới lớn. Không chỉ rượu mà còn trầu và thuốc. Lớn lên đàn bà đàn ông ai nấy răng đều đen xỉn vì lá thuốc. Khác với người Kinh, người Xê Đăng không đưa thuốc vào cơ thể bằng cách hút lấy hơi mà nhai. Đến mùa lá, người dân chọn những tấm lá thuốc ngon nhất rồi treo ngược trên giàn bếp để hong khói. Khi đi rẫy, lên nương hoặc những lúc nhàn rỗi, tấm lá được xé ra bỏ vào miệng nhai ngon lành. Thứ bã lá thuốc còn được phết lên cơ thể như một thứ thuốc kỳ diệu của người Xê Đăng để trừ vắt, muỗi, ruồi vàng.

Theo Thái Bá Dũng (báo Tuổi Trẻ)
Du lịch, GO!

Mở tuyến du lịch khám phá động Tú Làn

(TTO) - Từ ngày 3-6, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Bình cho biết UBND tỉnh đã chính thức công nhận tuyến du lịch khám phá hệ thống hang động Tú Làn thuộc địa bàn xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa.

Tuyến du lịch này có 8 điểm tham quan ở các hang Chuột, Hung Ton, Tú Làn, Ken, Kim, Sơng, Ươi và Bí Mật.

Tour một ngày sẽ có hai điểm tham quan là hang Chuột và hang Hung Ton. Tour hai ngày một đêm có bốn điểm tham quan là hang Hung Ton, Tú Làn, Ken và Kim. Tour ba ngày hai đêm có sáu điểm tham quan là các hang Chuột, ung Ton, Tú Làn, Kim,  Ken và Sơng. Tour bốn ngày ba đêm với bảy điểm tham quan ở các hang là Chuột, Hung Ton, Tú Làn, Kim, Ken, Ươi và Bí Mật.

Tuyến du lịch này được định hình là du lịch khám phá, sinh thái và văn hóa mang tính bản địa, với các điểm nhấn khác với các tuyến du lịch đã có ở tỉnh: đó là du khách có thể ăn, ở và sinh hoạt cùng với đồng bào người dân tộc thiểu số và cư dân địa phương trên chặng đường khám phá… .

Theo Lam Giang (báo Tuổi Trẻ)
Du lịch, GO!

Cẩm nang đi chợ trời ở... Mỹ

Giải trí - Đến chợ trời ở California bạn sẽ tìm mua được các loại model, đủ size của quần Jeans Levi's chưa qua sử dụng còn cả tag với giá chỉ khoảng... 10USD những chiếc túi hàng hiệu nổi tiếng gần như mới tinh với giá 10-20USD.

< Tiêu chuẩn của chợ trời Mỹ là Chợ phải nằm ngoài trời và phải... nhếch nhác.

Mỹ là "thiên đường mua sắm" thì hầu như rất nhiều người biết đến. Có thể nói rằng tất cả những mặt hàng mới nhất, tinh tú nhất của thế giới đều được tập trung về tại Mỹ. Các hãng thời trang cũng như điện tử, xe hơi, hàng tiêu dùng... đều lấy Mỹ làm thị trường đầu tiên để ra mắt những model mới nhất. Và giá cả ở Mỹ cũng thường rẻ hơn rất nhiều so với tại nơi sản xuất ra những mặt hàng đó. Thị trường Mỹ rất ngặt nghèo trong yêu cầu chất lượng nên những mặt hàng "lởm khởm" hầu như không thể lọt được vào Mỹ.

< Tất cả những món đồ đều có thể có.

Các "tín đồ" shopping trên thế giới đổ về Mỹ hầu như phát cuồng lên trước những Mall, shopping center, outlet... mênh mông, choáng ngợp bởi sự phong phú của hàng hóa, phấn khích bởi giá rẻ.

Nhưng có một điều ít ai biết đến để lùng hàng "độc" mà rẻ thì không nhất thiết phải đến những shopping center, thậm chí đến đó bạn cũng không thể tìm thấy những gì bạn cần tìm.

< Nhật ký của một người lính Nhật thời chiến trah thế giới lần thứ Hai được tìm thấy ở chợ trời Mỹ.

Không mấy quan trọng là bạn đang cư trú ở Mỹ hay chỉ đơn thuần là một du khách, nếu shopping là một thú vui, là niềm đam mê của bạn thì ngoài việc đi mall ra bạn hãy nên ghé... chợ trời!

Chợ trời ở Mỹ được gọi bằng nhiều cách: Open air market, swap meet, flea market... Nhưng cách gọi không mấy quan trọng.

< Máy ảnh và ống kính cổ các loại được bán với giá chỉ 5 USD/chiếc, tùy chọn.

Tiêu chuẩn đầu tiên để chọn chợ trời là: Chợ phải nằm ngoài... trời! Tức là không được ở trong nhà! Chợ nằm trong nhà là "vất đi", ở nơi đó thường bán hàng chưa qua sử dụng với chất lượng thấp.

Thứ hai: chợ nào càng nhếch nhác, nhốn nháo... càng tốt. Đừng ham những chợ ngăn nắp quá, ở đó hàng thường không phong phú và giá cao.

< Các tín đồ sưu tầm máy ảnh sẽ sướng run người khi bắt gặp những thứ này ở chợ trời Mỹ.

Thứ ba: tránh những chợ trời nơi mà rất nhiều người bán hàng là người... Việt Nam và Trung Quốc, hãy chọn những chợ đông người bán gốc Mexico.

Thứ tư: chợ trời nào càng gần những khu nhà giàu thì càng nhiều đồ hay.

< Đây là một trong những loại máy chiếu phim đời đầu của Kodak , model B được sản xuất từ năm 1927 nhưng tình trạng bảo quản cực kỳ tốt, máy còn nguyên nước sơn, không han gỉ, đầy đủ phụ kiện kèm theo. Chiếc máy này khi nghe giá 150 USD mình đã bỏ đi sau này về cho anh Nick Út xem ảnh, anh bảo máy này giá không dưới 10 ngàn USD.

Thứ năm: chợ trời bờ Đông nước Mỹ nghèo nàn về chủng loại và giá đắt hơn chợ trời bên bờ Tây nước Mỹ. Chợ trời California phong phú nhất, hàng nhiều, giá rẻ, hoạt động quanh năm, có những chợ hoạt động 7 ngày/ tuần.

< Cuối phiên chợ người bán hàng đứng rao cho không đồ để đỡ phải mang về.

Ở chợ trời Mỹ bán đủ thứ bà rằn từ những con ốc, chiếc đinh gỉ sét đến những thứ đồ cổ xưa hàng trăm năm tuổi. Nguồn hàng cực kỳ phong phú, bạn có thể tìm thấy ở đây trăm thứ thượng vàng hạ cám với những giá gây shock vì nó...rẻ quá!!!

< Có thể lượm được tượng đồng Mao Trạch Đông trong đống xà bần.

Có thể nói chợ trời là nơi lịch sử nước Mỹ thu nhỏ. Ở đây bày bán những thứ đồ tưởng chừng như chả để làm gì nhưng đã có tuổi đời hàng trăm năm về trước như yên ngựa bằng da, chiếc bánh xe hơi Ford lốp cao su nhưng niền (vành) bằng gỗ, những lá thư viết tay đề ngày tháng từ những năm 1800 bao nhiêu ấy, những chiếc bàn là (ủi) bằng gang nặng trĩu dùng bằng than, những bộ bàn ghế bằng gỗ sồi với những hoa văn cầu kỳ...

< Anh Nick Út, phóng viên chiến trường nổi tiếng, đang lệ mệ bưng một chiếc máy hát cổ vừa lượm được ở ngoài chợ trời.

Những tín đồ sưu tầm máy ảnh cổ hoặc đĩa (nhạc) than... thì chắc sẽ sung sướng đến mụ mẫm cả người khi đến chợ trời Mỹ. Vì tất tần tật đều bày bán như " mớ rau, nải chuối" ở chợ nông thôn Việt nam chúng ta. Các thương hiệu máy ảnh, máy quay phim, máy nghe nhạc, radio... đều hiện diện, có tuổi đời từ hơn 100 năm đổ lại đây, có nhiều những thương hiệu đã không còn tồn tại.

Những ai muốn mua sắm quần áo, đồ thời trang thì chợ trời cũng là một nơi lý tưởng để tìm đến. Bởi đồ ở chợ trời có loại đã qua sử dụng nhưng cũng có rất nhiều thứ mới tinh còn nguyên cả tag của nơi sản xuất hoặc những mall nổi tiếng ở Mỹ.

Ví dụ đến chợ trời ở California bạn sẽ tìm mua được các loại model, đủ size của quần Jeans Levi's chưa qua sử dụng còn cả tag...với giá chỉ khoảng 10USD. Sở dĩ chỉ chợ trời Cali mới có nhiều quần jeans Levi's với giá rẻ bởi San Fransisco là quê hương của thương hiệu quần này, trụ sở đầu não của hãng cũng nằm tại đây.

< Chiếc đàn mandolin cổ của Italy.

Hàng từ nhà máy tuồn ra, hàng từ những phòng thiết kế cũng vậy nên nhiều quần còn được đóng dấu là "Hàng mẫu" (sample ). Bạn còn có thể tìm được những chiếc túi với thương hiệu nổi tiếng đã qua sử dụng không nhiều với giá 10-20USD trong khi đó giá thật sự của chúng từ hàng trăm đến hàng ngàn USD.

< Máy chiếu phim xưa với giá khoảng 10 USD.

Những người thích sưu tầm đồ chiến tranh thì cũng nên ghé qua chợ trời. Tại đây bày bán rất nhiều đồ quân dụng của lính Mỹ như quân phục, ba lô, xẻng, hộp quẹt Zippo có khắc tên chủ nhân, đơn vị, thời gian và địa điểm đóng quân, vỏ đạn, dao găm, cà men đựng đồ ăn, áo giáp. Đồ lính các nước khác cũng có nhưng ít hơn ví dụ quân phục lính Đức Quốc xã, nón sắt của lính Anh, mũ lông lính Hồng quân Liên Xô... Bạn có thể tìm được trong đống xà bần hỗn độn đó nhật ký, kỷ vật của những người lính từ bao cuộc chiến ở những quốc gia khác nhau...

< Rất nhiều tượng đồng dễ thương và hiếm.

Về giá cả thì sao? Chợ trời Mỹ thì nói chung giá đã rẻ lắm rồi nhưng bạn cứ trả giá thoải mái mà không ngại người bán mất lòng. Hàng thường chỉ từ vài đồng đến vài chục USD. Còn nếu giá từ 100USD trở lên thì đó thường là hàng do những người mua đi bán lại kinh doanh, họ đã biết giá trị thực của mặt hàng họ bán. Còn thường thì hàng đổ đống trên mặt đất, ai muốn lựa, muốn xem thì cứ mặc sức tự nhiên, giá rẻ như... cho không (so với giá trị thật).

< Đồ quân trang của lính Mỹ bày bán ở chợ trời Mỹ.

Rất nhiều những đống hàng hóa tập trung một chỗ với bảng giá 1 USD, bạn mặc sức mà lục bới trong đống "đồng nát" đấy biết đâu gặp hên. Anh bạn của tôi là dân nhiếp ảnh chuyên nghiệp nên đã từng lục trong những thùng đồ 1 USD được một chiếc body (thân) máy ảnh Leica sau về bán trên eBay được gần 3.000 USD. Tôi cũng đã từng cầm một chiếc máy chiếu phim Kodak cổ nhưng còn trong tình trạng hầu như chưa sử dụng, nguyên đai, nguyên kiện nhưng rồi lại bỏ xuống bởi nghĩ giá 150$ USD quá đắt.

< Tượng và ấm cổ này cũng được mua từ chợ trời.

Nhưng khi về đưa ảnh chụp cho anh Nick Út (phóng viên chiến trường kỳ cựu thế giới – tác giả bức ảnh Em bé Napal) xem thì anh bảo máy đó rất hiếm, có giá không dưới 10.000 USD và đưa cho 1 cuốn catalog của Viện bảo tàng phim ảnh bên Đan Mạch có trưng bày chiếc máy đó.

Ở chợ trời Mỹ, bạn có thể tìm được những mặt hàng có nguồn gốc từ khắp nơi trên thế giới và hầu như hiện nay không (hoặc ít được) còn sản xuất nữa như những tượng đồng Ấn Độ, bình gốm cổ Trung Quốc, đồ sứ Anh, đồng hồ quả lắc Đức...

Nguồn hàng ở chợ trời từ đâu mà phong phú thế? Việc này có liên quan đến lịch sử và văn hóa Mỹ.

< "Chợt thấy vui như trẻ thơ" khi kiếm được con ngựa đồng ở chợ trời với giá rẻ mạt.

Mỹ là một Hợp chủng quốc nơi mà dân tứ xứ từ mọi miền lục địa đổ về. Những di dân khi đến miền đất mới thường có mang theo những kỷ vật của quê hương. Và các nhà sản xuất khắp nơi trên thế giới đều mơ ước chiếm lĩnh thị trường Mỹ và cố gắng nhập vào Mỹ những mặt hàng chất lượng cao nhất có thể được.

< Một chiếc máy ảnh cổ với thương hiệu rất lạ và còn hoạt động rất tốt.

Nhưng dân Mỹ cũng rất hay xê dịch, việc chuyển nơi ăn, chốn ở của họ là chuyện rất bình thường chứ không có tâm lý gắn liền với nơi chôn rau cắt rốn như người dân Việt mình. Mỗi lần chuyển nhà hầu như họ để lại hết đồ đạc từ bàn ghế, giường tủ đến áo quần và cả những kỷ vật. Còn những người chủ mới khi dọn vào nhà mới thì họ vứt hết đồ đạc của chủ nhà cũ ra để đem đồ mới vào. Vì thế ở Mỹ nghề là dọn đồ để làm trống nhà là nghề " truyền thống độc quyền " của người Mỹ gốc Mexico hay làm (tương tự như dân Việt mình hay làm nail ).

< Đúng là " thượng vàng, hạ cám".

Những đồ dọn ra đó thay vì phải đem ra bãi rác đổ và phải trả tiền cho bãi rác thì họ đem vào đổ đống ở chợ trời bán được đồng nào hay đồng ấy. Họ cũng chẳng có thời gian mà phân loại đồ, dù sao đó cũng là đồ "free" (bởi khi dọn nhà họ đã được chủ nhà trả tiền) thế nên bất cứ giá nào họ cũng bán được. Chính vì lý do này mà như đã viết ở phần trên là chợ trời nào càng nhếch nhác thì càng dễ mua đồ và giá càng rẻ. Còn những chợ ngăn nắp thì chủ yếu là những người mua đi bán lại, ví dụ họ vô chợ trời "nhếch nhác" lựa đồ mua rồi sang chợ "ngăn nắp" bán lại nên giá không còn " mềm " nữa.

< Ai mà có thể cầm lòng được trước những vật xinh xắn như thế này cơ chứ ?

Và phần trên cũng nhắc đến người Việt, người Trung Quốc bởi lý do đơn giản máu "con buôn" đã chảy trong huyết quản của họ rồi nên giá cả của họ đưa ra cũng rất "chát chúa ". Anh bạn của người viết có nguyên tắc là thấy hàng dù đẹp, dù thích nhưng do người Việt hoặc Tàu đứng bán ở chợ trời thì không bao giờ hỏi giá vì biết không bao giờ mua được. Nguyên tắc đi chợ trời là hàng phải độc hoặc tốt và giá phải...CỰC RẺ! Thậm chí giá mới chỉ dừng lại ở mức độ " rẻ " thôi thì cũng không mua!

< Chợ trời có cả tạp chí PlayBoy xuất bản từ những năm 1950-1960 còn mới nguyên trong túi nilon.

Đi chợ trời không chỉ để kiếm mua đồ mà cũng là một thú thư giãn, một dạng vừa window shopping (đi xem hàng chứ không mua), vừa luyện tập thể thao. Chợ trời Mỹ rất rộng rãi, không có cảnh ồn ào, chen lấn, trộm cắp, móc túi... thường thấy ở Việt Nam.

Bạn có thể suốt ngày lang thang đi la cà từ hàng này sang hàng khác, săm soi, ngắm nghía, cầm lên đặt xuống... không nhất thiết phải mua nhưng biết đâu đấy lại tìm ra những thứ đồ thú vị.


< Máy nghe nhạc cổ còn hoạt động chỉ 15USD/ chiếc. Đĩa than khoảng 1USD.

Người Mỹ khá trung thực nên nhiều gian hàng bày ra đó mà người bán đi đâu mất tiêu rồi mà không lo mất đồ, người mua kiếm được món hàng ưa thích lại phải chạy đi kiếm người bán để hỏi giá và trả tiền. Bạn có thể lục tung đống đồ rồi bỏ đi mà người bán vẫn không một lời phàn nàn, nhắc nhở.

Người viết hay lục những đống thư, album ảnh... và đôi khi tần ngần giở những trang giấy đã úa vàng theo năm tháng, nhìn những bút tích đề ngày tháng của những năm 18xx, nhìn những bức ảnh chụp từ đầu những năm 1900 với những khuôn mặt xa lạ và một cảm giác thật khó tả ập tới...

Tất cả chủ nhân của những nét chữ, của những khuôn mặt kia... đã trở thành người thiên cổ rất lâu rồi... và rồi mình cũng sẽ đến lúc như thế. Không biết sau này những trang nhật ký, những bức thư tình, những tấm ảnh của mình cũng sẽ lay lắt giữa chợ và những người xa lạ sẽ nhặt chúng lên ngắm nghía, mặc cả như mình đang làm không nhỉ ? (Mở ngoặc giải thích thêm tại sao thư, ảnh cũ lại mang ra bán ? Bởi những người chuyên nghề dọn sạch nhà có quan tâm đâu, họ mang tất tần tật những gì họ thu dọn từ ngôi nhà rồi đem đổ đống ra chợ trời )

< Đống đồ đồng lượm được ở chợ trời Mỹ đã được tác giả chuyển về VN.

Đi chợ trời không nhất thiết là để mua đồ. Đi để thư giãn, để tìm hiểu cuộc sống, văn hóa của nước Mỹ. Và nhất định bạn sẽ nhặt một vài món đồ nào đó vì không cưỡng nổi bởi cái giá rẻ đến không tưởng!

Nhưng cảnh báo một thực tế là hàng ở chợ trời ngày càng nghèo nàn đi và giá cũng đắt lên. Vì vậy các bạn hãy đừng chần chờ, đắn đó gì lâu, nếu có dịp đặt chân tới Mỹ hãy nên ghé tới chợ trời. Rồi các bạn sẽ thầm cảm ơn người viết bài này!

Theo Misha Đoàn (Infonet)
Du lịch, GO!

Sự thật hải dương học: Hoàng Sa - Kỳ 6

(TTO) - Cùng với việc tuyển dụng các viên chức làm việc cho trạm hải đăng, trạm điện báo vô tuyến (TSF) và trạm khí tượng thường trú trên đảo Hoàng Sa, mục tiêu mà nhà cầm quyền Đông Dương hướng đến là đưa một nhóm người địa phương sống bằng nghề đánh cá và trồng trọt ra định cư ở vùng đất mới này.

< Đào giếng nước ngọt trên quần đảo Hoàng Sa, năm 1938.

Quy hoạch khu dân cư

Theo ông Raoul Sérène, ngày 13-10-1937, từ Đà Nẵng, toàn quyền Đông Dương đã gửi cho các nhà khoa học một bức điện tín đề cập đến các vấn đề nhằm đảm bảo điều kiện định cư cho người dân địa phương trên đảo Hoàng Sa. Báo cáo của ông Bellec - bác sĩ tàu La Marne - khẳng định môi trường sống ở đảo Hoàng Sa cũng như các đảo khác trong quần đảo rất trong lành, đảm bảo cho người dân cư trú lâu dài.

“Ghi chép về các khả năng tổ chức cuộc sống ở quần đảo Hoàng Sa” (1937) do ông R.Sérène soạn thảo cho thấy các nhà khoa học đã khảo sát đầy đủ về các vấn đề: quy hoạch khu dân cư, khu định cư cho ngư dân, lối vào đảo và các con đường đi lại trên đảo... Theo đó, địa điểm cư trú trên đảo cũng được xác định phải có khoảng cách phù hợp với cầu cảng, sân bay, thuận lợi cho việc tiếp nhiên liệu thường kỳ. Về quy hoạch dân cư, các nhà khoa học đã vẽ một bình đồ tổng thể tỉ lệ 1/4.000 (có đánh dấu các vị trí rạn san hô quan trọng có thể bảo vệ chống lại gió mùa đông) và một bản đồ mặt bằng trên đảo có tỉ lệ gấp đôi, để phân tích chi tiết và đánh dấu các vị trí nơi dự kiến cho người dân cư trú.

< Quang cảnh một buổi chào cờ trên đảo Hoàng Sa (1938).

Trong quy hoạch này có khu định cư riêng cho ngư dân bởi nguồn thực phẩm chính cho Hoàng Sa là các sản phẩm từ biển. Vì vậy, những người định cư trên đảo Hoàng Sa phải là nhóm cộng đồng người Việt sống bằng nghề đi biển. Cần cung cấp cho mỗi gia đình một đến hai thuyền mành và xây dựng cho họ những căn nhà kiên cố cùng với bến neo tàu. Các nhà khảo sát đã lập bản đồ đánh dấu vị trí làng sinh sống của những người đi biển và gia đình họ.

Về lối vào đảo và những con đường đi lại trên đảo, kết quả khảo sát cho thấy có hai luồng tự nhiên trong đầm để thuyền có thể cập vào đảo: một ở bờ nam và một ở bờ đông. Luồng vào bờ nam có ngọn hải đăng, rất nhiều thuyền đi lại nhưng nước thấp khi triều xuống (có thể cải tạo, ít tốn kém). Luồng ở bờ đông tránh được những con sóng đến từ phía nam, luồng lạch sâu và đã được cải tạo, có bến tàu rộng rãi xây bằng ximăng, tàu có thể cập được các mùa trong năm. Trên đảo có hai đường mòn hai bên đầy bụi rậm rộng khoảng 3-4 m dẫn đến hai luồng lạch nêu trên, cần thiết sẽ mở đường rộng ra.

Đảm bảo điều kiện sinh sống

Qua khảo sát, các nhà khoa học đã đề xuất các kiểu nhà, việc cung cấp vật liệu làm nhà, cung cấp nước ngọt và nhiên liệu, các nguồn thực phẩm bản địa và biện pháp phòng tránh bão. Các kiểu nhà, kho, xưởng phải chịu được sự công phá của các cơn bão thường kỳ quét qua đảo. Sẽ xây các kiểu nhà trệt, tuyệt đối không có lầu, chỉ có mái hiên trước, tường đá có độ dày phù hợp để quét ximăng. Mái nhà bằng gỗ hoặc kim loại, nền nhà đúc bằng bêtông và lát gạch vuông trên lớp nhựa đường. Tất cả cửa ra vào và cửa sổ phải được trang bị các khóa chốt có thể đảm bảo chịu được lốc xoáy.

< Vợ của các công chức trên quần đảo Hoàng Sa, năm 1940.

Vật liệu làm nhà chuyển từ đất liền ra rất khó. Tuy nhiên ở phía bắc đảo có một thảm đá vôi san hô có thể lấy làm vữa trét xây dựng nhà. Các nhà khoa học ước tính khối đá này khoảng 3.000m3. Nếu không đủ có thể khai thác từ mỏ đá cuội san hô ở bãi đông nam đảo Quang Hòa. Mặt khác, đảo Hoàng Sa, cũng như tất cả các đảo khác trong quần đảo Hoàng Sa, có nhiều tảng san hô chết có thể cung cấp lượng vôi đặc cực lớn, trộn cùng với cát hạt lớn thành vữa để trét xây dựng nhà. Việc vận chuyển ra đảo các vật liệu như sắt, cát, bêtông... để xây nhà sẽ tiến hành vào mùa biển lặng.

Cung cấp nước ngọt là một vấn đề lớn bởi không chỉ cho người dân sử dụng mà còn cần thiết cho canh tác. Có một vài vị trí khác nhau trong các rạn san hô vòng, qua nghiên cứu bước đầu, các nhà khoa học phỏng đoán có một tầng nước ngọt sạch. Sự phong phú về thảm thực vật trên đảo đã tăng thêm độ ẩm cho đảo để duy trì nguồn nước. Trong các chuyến khảo sát trước đó, một số giếng nước trong quần đảo Hoàng Sa đã được khoan. Ngay trên đảo Hoàng Sa cũng có một giếng lớn, thành giếng là một loại đá không thấm nước, có một cầu thang dẫn xuống để lấy nước. Giếng nước này khi khảo sát không sử dụng nên bị lá cây phân hủy lấp đầy. Các nhà khoa học cũng phát hiện một số hang có thể dẫn nước về cung cấp cho khu dân cư.

Cung cấp chất đốt cho người dân trên đảo cũng là một vấn đề quan trọng. Theo tính toán của các nhà khoa học, khi thực hiện quy hoạch đảo Hoàng Sa phải phát quang bụi rậm và cây cối, các loại gốc thu hồi này bước đầu cung cấp được nguồn chất đốt trước mắt. Tiếp đó, nếu cần thiết có thể khai thác một số loại cây có khả năng hồi sinh nhanh ở một số đảo bên cạnh.


< Quang cảnh cơ sở hành chính trên quần đảo Hoàng Sa.

Về các nguồn thực phẩm bản địa, khảo sát cho thấy trên đảo có bảy, tám loài cây nhưng không có loài cây dùng làm thực phẩm được. Trái lại, nguồn thực phẩm từ hải sản rất lớn. Ngư dân từng đến Hoàng Sa khai thác rùa biển, sau khi đánh bắt họ chất thịt đầy trên thuyền mành của họ. Ngư dân còn khai thác hải sâm, trai tai tượng và các loài thân mềm. Họ còn dùng cả câu mành để bắt loài cá trong rạn san hô. Ở quần đảo Hoàng Sa còn nhiều loài rong chiết xuất được chất thạch màu trắng để sản xuất đồ uống và nấu canh rất ngon, được người dân các vùng Viễn Đông ưa thích. Tuy nhiên, để đảm bảo lương thực thực phẩm cho người dân trên đảo cần phải trồng trọt.

Các nhà khoa học lưu ý quần đảo Hoàng Sa rất giàu phosphat, đây là nguồn phân bón phục vụ việc trồng rau củ và các loại cây ăn quả như khoai, bắp, dứa, đu đủ và dừa. Đặc biệt dừa là loại cây cần trồng ở đảo Hoàng Sa và đảo Quang Hòa để tạo thêm cảnh quan đẹp. Để đáp ứng nhu cầu cư dân quy hoạch trên đảo, cần một diện tích trồng trọt khoảng 7.000a (1a= 100m2). Vấn đề khó khăn nhất là vận chuyển gạo đảm bảo nhu cầu dự trữ từ mùa này sang mùa khác cho người dân trên đảo.

Sau cùng về phòng tránh bão, vì quần đảo Hoàng Sa hứng chịu nhiều cơn bão từ Philippines nên nhà trên đảo cần được xây vững chắc và phải nằm ở vị trí trũng. Để bảo vệ khu dân cư trên đảo cần trồng một vành đai rừng phòng hộ rộng khoảng 20m.

< Ảnh chụp 2 người làm việc trên đảo Hoàng Sa.

Việc đưa dân định cư ra đảo sau đó được tiến hành nhưng Chiến tranh thế giới thứ hai xảy ra những năm sau đó khiến kế hoạch này dở dang.

Tìm nơi đáp thủy phi cơ và làm sân bay

Khảo nghiệm ngày 25-10-1937, hai chiếc thủy phi cơ từ Sài Gòn và Đà Nẵng đã đáp xuống vùng nước phía nam của đảo Hoàng Sa, trong giữa đầm nơi có các tàu neo đậu tránh gió, để tiếp nhiên liệu mà không gặp một trở ngại nào. Ngoài ra, theo thuyền trưởng tàu Kaufman, đầm rộng giữa rạn Hải Sâm là nơi đáp thủy phi cơ tuyệt vời.

Về sân bay, chuẩn đô đốc tàu Estiva cuối tháng 2-1937 đặc biệt chú ý đến mặt bằng trên đảo Hữu Nhật. Theo ông, mặt bằng đảo Hữu Nhật lý tưởng hơn, mặc dù vị trí dự định cho sân bay trên đảo Hoàng Sa ít phải đầu tư (Báo cáo của ông R. Sérène 1953 trong tài liệu lưu trữ tại Viện Hải dương học).

Hết
Kỳ 1 - Kỳ 2 - Kỳ 3 - Kỳ 4 - Kỳ 5 - Kỳ 6 ...

Theo Huỳnh Hiếu (báo Tuổi Trẻ)
Du lịch, GO!