Thứ Hai, 2 tháng 6, 2014

Xóm đóng giày 60 tuổi ở Sài Gòn

(TPO) - Quận 4, TP.HCM được biết đến với những khu phố đóng giày thủ công. Nghề này hình thành hàng chục năm, tạo nên những thương hiệu nổi tiếng gắn liền với nhiều hộ gia đình ở đây.

Theo thời gian, sự tiện lợi và ồ ạt giày nhập ngoại đổ bộ vào Việt Nam, khách hàng đã không còn thiết tha với những đôi giày thủ công vốn nổi tiếng về sự bền chắc, đi rất êm chân. Đến nay đã có rất nhiều thợ không thể sống tiếp được với nghề, nhiều hộ bỏ nghề hoặc cho thuê lại cửa tiệm, nhưng trên các tuyến đường Đoàn Văn Bơ, Hoàng Diệu...của quận 4 vẫn còn nhiều cửa hàng đóng giày thủ công đã tồn tại hơn 60 năm.

Len lỏi trong các con hẻm nhỏ cũng còn nhiều cơ sở sản xuất giày theo quy mô hộ gia đình, nhưng ở đây phần lớn được gia công theo đặt hàng của các cửa tiệm lớn tại TP.HCM.

Hầu hết các công đoạn sản xuất đều thực hiện thủ công. Một người học việc phải mất 3 - 5 năm mới trở thành thợ giày lành nghề.

Bếp dầu là một trong những  dụng cụ cần thiết sử dụng trong sản xuất giày thủ công.

Ngày nay, với sự hổ trợ từ máy móc, những chiếc giày ở đây được may sắc sảo hơn, nhưng nhiều người vẫn chuộng hàng được làm thủ công.

Theo những người làm nghề này, bôi keo là công đoạn quan trọng nhất đòi hỏi người thợ phải tỉ mỉ từng tí một. Người phụ trách khâu này phải là thợ lành nghề, có kinh nghiệm, vì nếu sử dụng lượng keo không đủ sẽ ảnh hưởng đến độ bền, nhưng keo được sử dụng quá nhiều sẽ làm mất thẩm mỹ sản phẩm.

Anh Huy, một chủ tiệm có  thâm niên lâu năm cho biết : "Mỗi tháng tôi gia công được 500 đôi giày, nhưng mỗi đôi cũng chỉ  lời 10.000 đồng.

Mỗi đôi giày thủ công này có giá bán dao động từ 300.000 đến  450.000 đồng. Không như trước đây, hiện những tiệm này không còn ngồi chờ khách đến đặc hàng mà chủ động sản xuất bán sỉ và lẻ theo nhu cầu thị trường.

Đôi giày thủ công làm bằng da cá sấu sang trọng này có giá bán 1,9 triệu đồng.

Giày Trung Quốc đang tràn ngập trên thị trường, giá rẻ, nhiều mẫu mã  nên đã hút hết khách hàng, chỉ còn số ít người Sài Gòn vẫn trung thành với những đôi giầy thủ công.

Anh Nam, tín đồ trung thành của một cửa hàng giày thủ công quận 4, cho biết: "Tôi đã quen mang những đôi giày ở các tiệm quận 4 vì nó chắc chắn, độ bền cao không giống như những giầy Trung Quốc mau hư, bong tróc. Giá lại khá bình dân, chỉ 500.000 đồng là có thể tậu một đôi  vừa ý".

Theo báo Tiền Phong (Tri Thức)
Du lịch, GO!

Thăm trại ngựa Bá Vân

(SGGP) - Có lẽ, ít người biết rằng để bảo tồn nguồn gene ngựa Việt, từ hàng chục năm qua có một trung tâm chuyên nuôi dưỡng, bảo tồn và lai tạo những giống ngựa thuộc loại quý hiếm cho nước ta - được đặt ở một nơi khá kín đáo thuộc khu Việt Bắc. Đây cũng là “lò” sản xuất ngựa đầu tiên và lâu đời nhất ở nước ta.

Nằm ở ngoại ô thị xã Sông Công thuộc tỉnh Thái Nguyên, cách trung tâm khoảng 7km, điều bất ngờ hiện ra trước mắt tôi khi lạc vào đây là một “thảo nguyên” toàn những con ngựa đẹp mã đang nhẩn nha gặm cỏ. Hỏi ra mới biết, đây là đàn ngựa nuôi bảo tồn và nhân giống của Trung tâm nuôi ngựa Bá Vân - nay đã được đổi tên thành Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi miền núi (thuộc Bộ NN-PTNT), nhưng bà con trong vùng vẫn quen gọi là “Trại ngựa Bá Vân” vì tên đã có từ xưa.

Phía sau những rặng keo tai tượng cằn cỗi, các “nài” và huấn luyện viên đang túc trực bên đàn ngựa. Tầm 15 giờ chiều, đội chăn thả lùa cả đàn về chuồng nằm trên một quả đồi. Hàng trăm chiếc móng gõ rầm rập trên đường. Bụi tung mù mịt. Tôi hỏi chị Huệ, một “mã phu” của trại: “Sao lùa ngựa về chuồng sớm thế?”. Chị bảo: “Suốt 1 tháng nay rét hại quá nên mỗi ngày trại chỉ thả ngựa trong vài giờ. Trước 15 giờ phải thu về để ngựa không bị cước chân vì lạnh, nếu không chúng lăn ra chết cả loạt”.

Ngựa trắng chưa hẳn... ngựa bạch

Trạm trưởng của trại là anh Vũ Đình Ngoan mời tôi đi một vòng thăm “trang trại ngựa”, được chia thành rất nhiều khu độc lập. Chỉ vào các khu chuồng ngựa, anh Ngoan nói: “Mỗi khu là một giống ngựa khác nhau. Hiện nay ở đây chúng tôi đang nghiên cứu, bảo tồn, nhân giống và lai tạo rất nhiều giống ngựa. Trong đó, quý nhất là giống ngựa đua và ngựa bạch. Ngoài ra còn có những con ngựa lai khác nữa”.

Từ lâu tôi đã nghe đến cái tên “ngựa bạch” và ở nhiều nơi người ta đang săn lùng ngựa bạch để nấu cao. Giá mỗi lạng cao cũng lên tới 400.000 - 500.000 đồng (bán buôn). Và một con ngựa bạch con (khoảng 2 - 3 tuổi) cũng có giá lên tới 40 - 60 triệu đồng (tùy loại đẹp xấu, to nhỏ). Anh Ngoan bảo luôn: “Tất cả ngựa bạch đều từ đây mà ra. Bây giờ do đã nhân nuôi được nên nó không còn là loài cấm nữa”. Theo anh, trước đây loài ngựa bạch có rất nhiều ở vùng Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng… nhưng “cơn lốc” nấu cao ngựa và phong trào nuôi của bà con mai một nên số lượng đã giảm dần sau nhiều năm. Gần đây, khi trung tâm đẩy mạnh nghiên cứu, nhân giống và chuyển giao ra bên ngoài cho bà con nên phong trào nuôi ngựa đã bắt đầu rộ trở lại.

Tuy nhiên, do quá “sốt” nguồn cao ngựa, theo anh Ngoan, người ta đã nấu (mổ) cả những con ngựa không phải ngựa bạch. “Nhiều người cho rằng cứ ngựa trắng là ngựa bạch nhưng đó là hai loài khác nhau. Thậm chí, nếu không nắm được đặc điểm chính thì không thể phân biệt được” - anh nói. Thực tế, ngựa bạch khác ngựa trắng thường ở chỗ tất cả 9 lỗ đều màu trắng hồng đồng thau (đặc biệt là xem vành mắt) - trong khi trắng thường thì vành mắt đen. “Ngựa trắng thường còn gọi là ngựa kim”- anh Ngoan chia sẻ. Cùng với ngựa bạch là giống ngựa màu quen thuộc, cả hai loại đều là ngựa nội. Từ hàng chục năm qua, trung tâm của anh Ngoan đã lặng lẽ bảo tồn những giống ngựa như thế, trong đó có giống ngựa bạch quý hiếm và rất giá trị.

“Lò” sản xuất ngựa lai

Tuy nhiên, theo anh Ngoan, ngựa bạch và ngựa màu cũng chỉ được coi là giống “ngựa cỏ”- ngựa cổ truyền của người Việt. Bởi đặc tính của chúng thấp, nhỏ và sức kéo (thồ) kém. Đó cũng là lý do vì sao bà con ở vùng nông thôn và vùng miền núi ở cả Bắc bộ, Trung bộ và Tây Nguyên đều không còn hào hứng nuôi nhiều, cộng với tình trạng đàn bị thoái hóa do đồng huyết nên cứ mai một nhanh chóng.

Trong khi đó, giống ngựa ở nước ngoài rất cao to và đẹp mã, sức khỏe khác thường, tiêu biểu như loài ngựa Kabadin. Nhưng anh Ngoan bảo, nếu nhập hẳn giống ngựa ngoại Kabadin về thì bà con không kham nổi do giống ngựa có trọng lượng lớn, chăn nuôi tốn kém, cần nhiều thức ăn. Vả lại, mặc dù chân to, trọng lượng khá lớn, sức thồ - kéo - cưỡi và leo núi đều tốt nhưng kháng thể lại không hợp với khí hậu nước ta nên cũng không chịu đựng được. Vì thế, trung tâm đã lai tạo và nhân giống để cho “ra lò” một giống ngựa lai có tên “ngựa lai Kabadin” nhằm chuyển giao cho bà con ở vùng miền núi.

TS Nguyễn Hữu Trà, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi miền núi, cho biết thêm: Giống ngựa Kabadin của trung tâm được nhập về chủ yếu từ Trung Quốc và Liên Xô (cũ). Lúc nào cũng phải duy trì tổng đàn khoảng 200 con, cứ sau 4 - 5 năm lại phải đổi một lứa ngựa Kabadin mới vì chúng sẽ già và bị đồng huyết. Cơ chế lai theo công thức sau: con ngựa đực Kabadin sẽ “lai” với con cái nội (ngựa cỏ) cho ra thế hệ F1. Sau đó, lai tiếp con ngựa đực F1 với con cái nội để ra F2 bằng cách “gửi” con F1 vào đàn ngựa của bà con ở khắp các địa phương từ trong Nam ra ngoài Bắc. “Thực tế bà con rất thích nuôi con F2 hoặc F1 vì nó vừa tầm mắt, sức kéo tốt, cưỡi cũng được. Nếu như con F1 và F2 nặng khoảng 220 - 280kg (F2 nhỏ hơn F1) thì con ngựa thuần Kabadin lại nặng tới 4-5 tạ/con, còn ngựa cỏ nội chỉ nặng có 180 - 230kg/con” - TS Trà cho biết.

Ngựa đua “made in” Việt Nam

Lang thang trên đồng cỏ cùng đàn ngựa, điều làm tôi ngạc nhiên hơn là ở đây còn là một trong những “lò” sản xuất ngựa đua lớn. Những con ngựa đua ra đời ở trại Bá Vân được cung cấp cho nhiều “lò” luyện ngựa đua (nếu không đua thì làm cảnh, nhiều doanh nghiệp đang có mốt chơi) trong cả nước, từ Hà Giang, Cao Bằng, Lào Cai vào tận TPHCM, Đồng Nai và nhiều địa phương khác ở miền Nam… Theo TS Nguyễn Văn Đại, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi miền núi, ngựa đua ở đây là giống “ngựa lai ba máu” - thực sự “made in Việt Nam” chứ không được dòng thuần chủng. Và cơ chế lai cũng tương tự như con lai Kabadin 25% máu nhưng có phối thêm gene của con ngựa đua thuần chủng (gọi là ngựa đua ba giống).

“Do điều kiện kinh tế khó khăn, ngân sách không cho phép nên chúng tôi chỉ có thể đưa gene và giống ngựa đua chuẩn của các nước về bằng cách… nhập khẩu tinh trùng của chúng” - anh Đại nói.

Có lẽ, đợt nhập tinh ngựa đua quy mô nhất của trung tâm là nhập 72 liều tinh ngoại, trong đó có 12 liều tinh của hai giống ngựa Westgale và Oldenbuger từ CHLB Đức về Việt Nam để phối giống cho 59 ngựa cái đã lai 25% máu Cabadin. Ngay từ bước đầu thử nghiệm đã có ra “lò” một “mẻ” ngựa đua ba giống “thiện chiến” hơn hẳn. Chỉ sau 2 năm, trọng lượng ngựa đã đạt trung bình gần 260 - 270kg, thành tích tốc độ chạy đã vượt trội hơn hẳn con lai Kabadin 25% máu với mức đạt 42,86 - 43,47km/giờ cho cự ly 1.000m. Tính ra, tốc độ đã cao hơn hẳn ngựa mẹ khoảng 32% và so với giống ngựa bố Flovine đã đạt được 83,7% hoặc 80,9% so với ngựa bố Protential. Cá biệt, có một con đã đạt tốc độ tới 45km/giờ và được trung tâm đặt tên Châu Phi.

Anh Đại chia sẻ: Trại Bá Vân là “lò” sản xuất ngựa đua đầu tiên ở nước ta. Hiện nay đã có thêm một số trung tâm nuôi ngựa như ở Nha Trang (Khánh Hòa), Đức Hòa (Long An) hoặc Củ Chi (TPHCM).

Một ngày ở trung tâm lai tạo ngựa, bên cạnh những đại gia lặn lội từ tận miền Nam ra để lùng mua ngựa đua, ngựa cảnh thì tôi cũng gặp rất nhiều nông dân ở Thái Nguyên, Bắc Giang, Bắc Kạn… tìm vào xin nhận chuyển giao về làng bản để nuôi làm ngựa thồ kéo, cưỡi hoặc lập trang trại ngựa thịt.

Điều tôi băn khoăn là tại sao ở một nơi chỉ toàn sỏi đá cằn cỗi, không hề tươi tốt, khí hậu không trong lành như khu thảo nguyên Mộc Châu (Sơn La), Ba Vì (Hà Nội)… lại đem đặt một trung tâm bảo tồn và lai tạo các giống ngựa đặc biệt như trại Bá Vân, TS Đại cười bảo: “Đây là trại ngựa đã được lập ra từ những năm 1960 nhưng vì giai đoạn chiến tranh nên chưa phát triển. Bây giờ cái tên Bá Vân đã trở thành tên gọi quen thuộc của trại nuôi ngựa của chúng tôi”.

* Theo Bộ NN-PTNT, từ năm 2000 đến nay, số lượng ngựa trong cả nước đã giảm nhanh chóng, từ 126.500 con hiện chỉ còn 88.100 con. Nguyên nhân vì giao thông miền núi đã được cải thiện nhưng cái chính là do phong trào nấu cao, xẻ thịt. Chỉ riêng ở huyện Phú Bình - Thái Nguyên, mỗi tuần đều có 200 con ngựa được chuyển từ trên miền núi về để thịt hoặc nấu cao. Tuy nhiên khoảng 3-4 năm gần đây, phong trào nuôi ngựa lại mạnh trở lại do nhu cầu sử dụng ngựa làm du lịch, cưỡi, làm cảnh… diễn ra khá mạnh ở Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Huế, Lào Cai, Hà Giang…


* Theo TS Nguyễn Văn Đại, công trình lai tạo giống ngựa ở nước ta bắt đầu triển khai từ năm 1964. Lúc đó, Chính phủ cho phép nhập 8 con ngựa Kabadin của Liên Xô (cũ) về nuôi, lai tạo và nhân giống. Sau đó, tiếp tục nhập ngựa Kabadin từ Hắc Long Giang (Trung Quốc) về thử nghiệm. Tất cả công thức lai tạo 25% - 50% - 75% máu ngựa Kabadin đều cho kết quả rất tốt. Và thực tế cho thấy, giống ngựa 25% máu Kabadin là công thức phù hợp nhất cho miền núi, còn ngựa 50% và 70% máu Kabadin lại thích hợp cho các khu du lịch, đoàn xiếc, trang trại lớn… để khai thác theo hướng cưỡi, kéo xe du lịch… Chỉ tính những năm gần đây đã có trên 20.000 con ngựa lai từ trung tâm được chuyển giao cho nông dân các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái…

Theo Văn Phúc Hậu (Sàigòn Giải Phóng)
Du lịch, GO!

Chủ Nhật, 1 tháng 6, 2014

Cẩm nang đi chợ trời ở... Mỹ

Giải trí - Đến chợ trời ở California bạn sẽ tìm mua được các loại model, đủ size của quần Jeans Levi's chưa qua sử dụng còn cả tag với giá chỉ khoảng... 10USD những chiếc túi hàng hiệu nổi tiếng gần như mới tinh với giá 10-20USD.

< Tiêu chuẩn của chợ trời Mỹ là Chợ phải nằm ngoài trời và phải... nhếch nhác.

Mỹ là "thiên đường mua sắm" thì hầu như rất nhiều người biết đến. Có thể nói rằng tất cả những mặt hàng mới nhất, tinh tú nhất của thế giới đều được tập trung về tại Mỹ. Các hãng thời trang cũng như điện tử, xe hơi, hàng tiêu dùng... đều lấy Mỹ làm thị trường đầu tiên để ra mắt những model mới nhất. Và giá cả ở Mỹ cũng thường rẻ hơn rất nhiều so với tại nơi sản xuất ra những mặt hàng đó. Thị trường Mỹ rất ngặt nghèo trong yêu cầu chất lượng nên những mặt hàng "lởm khởm" hầu như không thể lọt được vào Mỹ.

< Tất cả những món đồ đều có thể có.

Các "tín đồ" shopping trên thế giới đổ về Mỹ hầu như phát cuồng lên trước những Mall, shopping center, outlet... mênh mông, choáng ngợp bởi sự phong phú của hàng hóa, phấn khích bởi giá rẻ.

Nhưng có một điều ít ai biết đến để lùng hàng "độc" mà rẻ thì không nhất thiết phải đến những shopping center, thậm chí đến đó bạn cũng không thể tìm thấy những gì bạn cần tìm.

< Nhật ký của một người lính Nhật thời chiến trah thế giới lần thứ Hai được tìm thấy ở chợ trời Mỹ.

Không mấy quan trọng là bạn đang cư trú ở Mỹ hay chỉ đơn thuần là một du khách, nếu shopping là một thú vui, là niềm đam mê của bạn thì ngoài việc đi mall ra bạn hãy nên ghé... chợ trời!

Chợ trời ở Mỹ được gọi bằng nhiều cách: Open air market, swap meet, flea market... Nhưng cách gọi không mấy quan trọng.

< Máy ảnh và ống kính cổ các loại được bán với giá chỉ 5 USD/chiếc, tùy chọn.

Tiêu chuẩn đầu tiên để chọn chợ trời là: Chợ phải nằm ngoài... trời! Tức là không được ở trong nhà! Chợ nằm trong nhà là "vất đi", ở nơi đó thường bán hàng chưa qua sử dụng với chất lượng thấp.

Thứ hai: chợ nào càng nhếch nhác, nhốn nháo... càng tốt. Đừng ham những chợ ngăn nắp quá, ở đó hàng thường không phong phú và giá cao.

< Các tín đồ sưu tầm máy ảnh sẽ sướng run người khi bắt gặp những thứ này ở chợ trời Mỹ.

Thứ ba: tránh những chợ trời nơi mà rất nhiều người bán hàng là người... Việt Nam và Trung Quốc, hãy chọn những chợ đông người bán gốc Mexico.

Thứ tư: chợ trời nào càng gần những khu nhà giàu thì càng nhiều đồ hay.

< Đây là một trong những loại máy chiếu phim đời đầu của Kodak , model B được sản xuất từ năm 1927 nhưng tình trạng bảo quản cực kỳ tốt, máy còn nguyên nước sơn, không han gỉ, đầy đủ phụ kiện kèm theo. Chiếc máy này khi nghe giá 150 USD mình đã bỏ đi sau này về cho anh Nick Út xem ảnh, anh bảo máy này giá không dưới 10 ngàn USD.

Thứ năm: chợ trời bờ Đông nước Mỹ nghèo nàn về chủng loại và giá đắt hơn chợ trời bên bờ Tây nước Mỹ. Chợ trời California phong phú nhất, hàng nhiều, giá rẻ, hoạt động quanh năm, có những chợ hoạt động 7 ngày/ tuần.

< Cuối phiên chợ người bán hàng đứng rao cho không đồ để đỡ phải mang về.

Ở chợ trời Mỹ bán đủ thứ bà rằn từ những con ốc, chiếc đinh gỉ sét đến những thứ đồ cổ xưa hàng trăm năm tuổi. Nguồn hàng cực kỳ phong phú, bạn có thể tìm thấy ở đây trăm thứ thượng vàng hạ cám với những giá gây shock vì nó...rẻ quá!!!

< Có thể lượm được tượng đồng Mao Trạch Đông trong đống xà bần.

Có thể nói chợ trời là nơi lịch sử nước Mỹ thu nhỏ. Ở đây bày bán những thứ đồ tưởng chừng như chả để làm gì nhưng đã có tuổi đời hàng trăm năm về trước như yên ngựa bằng da, chiếc bánh xe hơi Ford lốp cao su nhưng niền (vành) bằng gỗ, những lá thư viết tay đề ngày tháng từ những năm 1800 bao nhiêu ấy, những chiếc bàn là (ủi) bằng gang nặng trĩu dùng bằng than, những bộ bàn ghế bằng gỗ sồi với những hoa văn cầu kỳ...

< Anh Nick Út, phóng viên chiến trường nổi tiếng, đang lệ mệ bưng một chiếc máy hát cổ vừa lượm được ở ngoài chợ trời.

Những tín đồ sưu tầm máy ảnh cổ hoặc đĩa (nhạc) than... thì chắc sẽ sung sướng đến mụ mẫm cả người khi đến chợ trời Mỹ. Vì tất tần tật đều bày bán như " mớ rau, nải chuối" ở chợ nông thôn Việt nam chúng ta. Các thương hiệu máy ảnh, máy quay phim, máy nghe nhạc, radio... đều hiện diện, có tuổi đời từ hơn 100 năm đổ lại đây, có nhiều những thương hiệu đã không còn tồn tại.

Những ai muốn mua sắm quần áo, đồ thời trang thì chợ trời cũng là một nơi lý tưởng để tìm đến. Bởi đồ ở chợ trời có loại đã qua sử dụng nhưng cũng có rất nhiều thứ mới tinh còn nguyên cả tag của nơi sản xuất hoặc những mall nổi tiếng ở Mỹ.

Ví dụ đến chợ trời ở California bạn sẽ tìm mua được các loại model, đủ size của quần Jeans Levi's chưa qua sử dụng còn cả tag...với giá chỉ khoảng 10USD. Sở dĩ chỉ chợ trời Cali mới có nhiều quần jeans Levi's với giá rẻ bởi San Fransisco là quê hương của thương hiệu quần này, trụ sở đầu não của hãng cũng nằm tại đây.

< Chiếc đàn mandolin cổ của Italy.

Hàng từ nhà máy tuồn ra, hàng từ những phòng thiết kế cũng vậy nên nhiều quần còn được đóng dấu là "Hàng mẫu" (sample ). Bạn còn có thể tìm được những chiếc túi với thương hiệu nổi tiếng đã qua sử dụng không nhiều với giá 10-20USD trong khi đó giá thật sự của chúng từ hàng trăm đến hàng ngàn USD.

< Máy chiếu phim xưa với giá khoảng 10 USD.

Những người thích sưu tầm đồ chiến tranh thì cũng nên ghé qua chợ trời. Tại đây bày bán rất nhiều đồ quân dụng của lính Mỹ như quân phục, ba lô, xẻng, hộp quẹt Zippo có khắc tên chủ nhân, đơn vị, thời gian và địa điểm đóng quân, vỏ đạn, dao găm, cà men đựng đồ ăn, áo giáp. Đồ lính các nước khác cũng có nhưng ít hơn ví dụ quân phục lính Đức Quốc xã, nón sắt của lính Anh, mũ lông lính Hồng quân Liên Xô... Bạn có thể tìm được trong đống xà bần hỗn độn đó nhật ký, kỷ vật của những người lính từ bao cuộc chiến ở những quốc gia khác nhau...

< Rất nhiều tượng đồng dễ thương và hiếm.

Về giá cả thì sao? Chợ trời Mỹ thì nói chung giá đã rẻ lắm rồi nhưng bạn cứ trả giá thoải mái mà không ngại người bán mất lòng. Hàng thường chỉ từ vài đồng đến vài chục USD. Còn nếu giá từ 100USD trở lên thì đó thường là hàng do những người mua đi bán lại kinh doanh, họ đã biết giá trị thực của mặt hàng họ bán. Còn thường thì hàng đổ đống trên mặt đất, ai muốn lựa, muốn xem thì cứ mặc sức tự nhiên, giá rẻ như... cho không (so với giá trị thật).

< Đồ quân trang của lính Mỹ bày bán ở chợ trời Mỹ.

Rất nhiều những đống hàng hóa tập trung một chỗ với bảng giá 1 USD, bạn mặc sức mà lục bới trong đống "đồng nát" đấy biết đâu gặp hên. Anh bạn của tôi là dân nhiếp ảnh chuyên nghiệp nên đã từng lục trong những thùng đồ 1 USD được một chiếc body (thân) máy ảnh Leica sau về bán trên eBay được gần 3.000 USD. Tôi cũng đã từng cầm một chiếc máy chiếu phim Kodak cổ nhưng còn trong tình trạng hầu như chưa sử dụng, nguyên đai, nguyên kiện nhưng rồi lại bỏ xuống bởi nghĩ giá 150$ USD quá đắt.

< Tượng và ấm cổ này cũng được mua từ chợ trời.

Nhưng khi về đưa ảnh chụp cho anh Nick Út (phóng viên chiến trường kỳ cựu thế giới – tác giả bức ảnh Em bé Napal) xem thì anh bảo máy đó rất hiếm, có giá không dưới 10.000 USD và đưa cho 1 cuốn catalog của Viện bảo tàng phim ảnh bên Đan Mạch có trưng bày chiếc máy đó.

Ở chợ trời Mỹ, bạn có thể tìm được những mặt hàng có nguồn gốc từ khắp nơi trên thế giới và hầu như hiện nay không (hoặc ít được) còn sản xuất nữa như những tượng đồng Ấn Độ, bình gốm cổ Trung Quốc, đồ sứ Anh, đồng hồ quả lắc Đức...

Nguồn hàng ở chợ trời từ đâu mà phong phú thế? Việc này có liên quan đến lịch sử và văn hóa Mỹ.


< "Chợt thấy vui như trẻ thơ" khi kiếm được con ngựa đồng ở chợ trời với giá rẻ mạt.

Mỹ là một Hợp chủng quốc nơi mà dân tứ xứ từ mọi miền lục địa đổ về. Những di dân khi đến miền đất mới thường có mang theo những kỷ vật của quê hương. Và các nhà sản xuất khắp nơi trên thế giới đều mơ ước chiếm lĩnh thị trường Mỹ và cố gắng nhập vào Mỹ những mặt hàng chất lượng cao nhất có thể được.

< Một chiếc máy ảnh cổ với thương hiệu rất lạ và còn hoạt động rất tốt.

Nhưng dân Mỹ cũng rất hay xê dịch, việc chuyển nơi ăn, chốn ở của họ là chuyện rất bình thường chứ không có tâm lý gắn liền với nơi chôn rau cắt rốn như người dân Việt mình. Mỗi lần chuyển nhà hầu như họ để lại hết đồ đạc từ bàn ghế, giường tủ đến áo quần và cả những kỷ vật. Còn những người chủ mới khi dọn vào nhà mới thì họ vứt hết đồ đạc của chủ nhà cũ ra để đem đồ mới vào. Vì thế ở Mỹ nghề là dọn đồ để làm trống nhà là nghề " truyền thống độc quyền " của người Mỹ gốc Mexico hay làm (tương tự như dân Việt mình hay làm nail ).

< Đúng là " thượng vàng, hạ cám".

Những đồ dọn ra đó thay vì phải đem ra bãi rác đổ và phải trả tiền cho bãi rác thì họ đem vào đổ đống ở chợ trời bán được đồng nào hay đồng ấy. Họ cũng chẳng có thời gian mà phân loại đồ, dù sao đó cũng là đồ "free" (bởi khi dọn nhà họ đã được chủ nhà trả tiền) thế nên bất cứ giá nào họ cũng bán được. Chính vì lý do này mà như đã viết ở phần trên là chợ trời nào càng nhếch nhác thì càng dễ mua đồ và giá càng rẻ. Còn những chợ ngăn nắp thì chủ yếu là những người mua đi bán lại, ví dụ họ vô chợ trời "nhếch nhác" lựa đồ mua rồi sang chợ "ngăn nắp" bán lại nên giá không còn " mềm " nữa.

< Ai mà có thể cầm lòng được trước những vật xinh xắn như thế này cơ chứ ?

Và phần trên cũng nhắc đến người Việt, người Trung Quốc bởi lý do đơn giản máu "con buôn" đã chảy trong huyết quản của họ rồi nên giá cả của họ đưa ra cũng rất "chát chúa ". Anh bạn của người viết có nguyên tắc là thấy hàng dù đẹp, dù thích nhưng do người Việt hoặc Tàu đứng bán ở chợ trời thì không bao giờ hỏi giá vì biết không bao giờ mua được. Nguyên tắc đi chợ trời là hàng phải độc hoặc tốt và giá phải...CỰC RẺ! Thậm chí giá mới chỉ dừng lại ở mức độ " rẻ " thôi thì cũng không mua!

< Chợ trời có cả tạp chí PlayBoy xuất bản từ những năm 1950-1960 còn mới nguyên trong túi nilon.

Đi chợ trời không chỉ để kiếm mua đồ mà cũng là một thú thư giãn, một dạng vừa window shopping (đi xem hàng chứ không mua), vừa luyện tập thể thao. Chợ trời Mỹ rất rộng rãi, không có cảnh ồn ào, chen lấn, trộm cắp, móc túi... thường thấy ở Việt Nam.

Bạn có thể suốt ngày lang thang đi la cà từ hàng này sang hàng khác, săm soi, ngắm nghía, cầm lên đặt xuống... không nhất thiết phải mua nhưng biết đâu đấy lại tìm ra những thứ đồ thú vị.


< Máy nghe nhạc cổ còn hoạt động chỉ 15USD/ chiếc. Đĩa than khoảng 1USD.

Người Mỹ khá trung thực nên nhiều gian hàng bày ra đó mà người bán đi đâu mất tiêu rồi mà không lo mất đồ, người mua kiếm được món hàng ưa thích lại phải chạy đi kiếm người bán để hỏi giá và trả tiền. Bạn có thể lục tung đống đồ rồi bỏ đi mà người bán vẫn không một lời phàn nàn, nhắc nhở.

Người viết hay lục những đống thư, album ảnh... và đôi khi tần ngần giở những trang giấy đã úa vàng theo năm tháng, nhìn những bút tích đề ngày tháng của những năm 18xx, nhìn những bức ảnh chụp từ đầu những năm 1900 với những khuôn mặt xa lạ và một cảm giác thật khó tả ập tới...

Tất cả chủ nhân của những nét chữ, của những khuôn mặt kia... đã trở thành người thiên cổ rất lâu rồi... và rồi mình cũng sẽ đến lúc như thế. Không biết sau này những trang nhật ký, những bức thư tình, những tấm ảnh của mình cũng sẽ lay lắt giữa chợ và những người xa lạ sẽ nhặt chúng lên ngắm nghía, mặc cả như mình đang làm không nhỉ ? (Mở ngoặc giải thích thêm tại sao thư, ảnh cũ lại mang ra bán ? Bởi những người chuyên nghề dọn sạch nhà có quan tâm đâu, họ mang tất tần tật những gì họ thu dọn từ ngôi nhà rồi đem đổ đống ra chợ trời )

< Đống đồ đồng lượm được ở chợ trời Mỹ đã được tác giả chuyển về VN.

Đi chợ trời không nhất thiết là để mua đồ. Đi để thư giãn, để tìm hiểu cuộc sống, văn hóa của nước Mỹ. Và nhất định bạn sẽ nhặt một vài món đồ nào đó vì không cưỡng nổi bởi cái giá rẻ đến không tưởng!

Nhưng cảnh báo một thực tế là hàng ở chợ trời ngày càng nghèo nàn đi và giá cũng đắt lên. Vì vậy các bạn hãy đừng chần chờ, đắn đó gì lâu, nếu có dịp đặt chân tới Mỹ hãy nên ghé tới chợ trời. Rồi các bạn sẽ thầm cảm ơn người viết bài này!

Theo Misha Đoàn (Infonet)
Du lịch, GO!

Ao tắm nghìn năm tuổi của trẻ Hà Nội

Cứ chiều chiều mỗi ngày, hàng trăm thanh thiếu niên xã Sài Sơn (Quốc Oai, Hà Nội) lại ra ao làng trước đình chùa Thầy để tắm giảm nhiệt.

< Ao làng Đa Phúc, xã Sài Sơn (Quốc Oai, Hà Nội) trước sân đình chùa Thầy hàng ngày vào những buổi chiều có hàng trăm thanh thiếu niên ra bơi tắm.

Ao làng chùa Thầy thuộc thôn Đa Phúc, xã Sài Sơn (Quốc Oai, Hà Nội) những ngày nóng bức mùa hè là nơi tập trung của rất nhiều thanh thiếu niên tới tắm mát giải nhiệt. Diện tích ao làng, sân đình rộng cùng với những hàng cây thoáng mát đã biến nơi đây trở thành một bãi tắm tự nhiên như một bãi biển vậy.

< Diện tích rộng, thế dựa núi, những hàng cây cao rợp bóng mát xung quanh đã biến nơi đây trở thành địa điểm lý tưởng để giải nhiệt vào mùa hè.

Phần lớn những người tới giải nhiệt là các em thiếu nhi độ tuổi từ 5-15 tuổi. Trong đó, có nhiều em nhỏ chưa hề biết bơi và được hướng dẫn bơi tại đây. Ngoài ra còn có nhiều phụ huynh dẫn con cháu đi dạy tập bơi.

< Ở đây, trẻ em được phụ huynh dẫn đi tắm mát, lứa tuổi dao động từ 5-15 tuổi. Các em nhỏ dưới 10 tuổi được bố mẹ sắm áo phao đầy đủ.

Với các em nhỏ dưới 10 tuổi đều được phụ huynh sắm áo phao để các em thỏa thích được nghịch nước. Còn các thanh thiếu niên từ 10 tuổi trở lên đã bơi thành thạo thì không sử dụng phao và tắm từng tốp dưới nước. Nhiều nhóm bơi ra mái đình múa rối nước.

< Không chỉ các bé trai mà có rất nhiều bé gái cũng được bố mẹ dẫn đi tắm mát. Vì được tiếp xúc với nước từ nhỏ nên tất cả đều mạnh dạn và tự tin dưới nước.

< Các bậc phụ huynh đứng theo dõi con trẻ tắm.

< Cách đó không xa, trẻ em ở thôn Ngọc Than, xã Ngọc Mỹ, cũng tắm ao làng hàng ngày.

Anh Nguyễn Lâm (36 tuổi) chia sẻ: 'Ao làng trước đình và chùa Thầy được làm từ thời nhà Lý nên cũng không tính hết được bao nhiêu đời đã sinh hoạt ở đây. Ở giữa ao làng có một mái đình được dựng lên, các cụ nói đó là nơi tổ chức múa rối nước nghệ thuật. Tôi chỉ nhớ từ khi còn rất nhỏ, tôi đã được bố và ông nội dẫn ra đây tắm mát. Đến nay khi có gia đình, tôi vẫn thường xuyên đưa các cháu ra tắm và học bơi. Các cháu rất thích đùa nghịch dưới nước. Sau mỗi mùa hè, thấy các cháu bơi rất tốt và khỏe hơn, tôi rất vui'.

Theo VTC New, Kênh 14
Du lịch, GO!

Động Xá Nhè: điểm du lịch hấp dẫn

Sáng Nhè là xã nằm ở phía Nam của huyện Tủa Chùa, được nhiều người biết đến với chợ phiên Xá Nhè, rượu Mông Pê, đặc biệt còn có phong cảnh thiên nhiên kỳ thú, tiêu biểu là thắng cảnh hang động Xá Nhè.

Động Xá Nhè được người dân tộc Mông địa phương gọi là Khó Xo (nghĩa là hang thuốc nổ vì trước đây ở trong hang có nhiều dơi, người dân địa phương thường lấy phân dơi để làm thuốc nổ). Động Xá Nhè nằm dưới chân một vách nui cao dựng đứng, cách trung tâm xã Sáng Nhè khoảng 1km.

Động Xá Nhè nằm trong khung cảnh thiên nhiên hết sức đẹp và hùng vĩ. Màu xám thâm trầm của những khối núi đá hòa vào màu xanh của rừng, màu vàng của lúa nương những ngày vào vụ.

Mặc dù động khá gần trung tâm xã Sáng Nhè song quanh động không có nhiều dân cư quần tụ. Núi non, cây cỏ vẫn giữ nguyên vẻ đẹp tự nhiên, mang lại cho du khách đến thăm động cảm giác như đang tự mình khám phá một nơi nguyên sơ đầy thú vị.

< Cửa động Xá Nhè hẹp và cao, vẫn còn giữ nguyên nét hoang sơ.

Động dài 700m, gồm 5 khoang lớn nhỏ khác nhau. Mỗi khoang đều có một vẻ đẹp kì bí riêng. Khoang bên ngoài có hình vòm cung, trên trần động là những khối nhũ đá rủ xuống lấp lánh với đường nét khi thì mềm mại, uyển chuyển như thác nước, lúc mang dáng vẻ sắc nhọn như san hô biển. Từng khối thạch nhũ như những dòng thác đang tuôn chảy với vô số hạt kết tinh sáng lấp lánh. Dưới nền động là những rừng măng đá, nhũ đá muôn hình muôn vẻ với nhiều hình thù kỳ lạ. Toàn cảnh khoang bên ngoài trông như một bức tranh sơn dầu khổng lồ vẽ phong cảnh thiên nhiên hoang sơ.

Càng vào trong, động càng lộng lẫy bởi hằng hà sa số những đường nét, hình dáng do thạch nhũ, măng đá tạo nên.  Tuy đều là những tác phẩm điêu khắc tự nhiên làm từ đá nhưng vẻ đẹp của mỗi khoang động không hề giống nhau, tạo cho người xem sự thú vị và kích thích trí tò mò, đam mê khám phá. Khoang thứ 2 êm đềm với những khung cảnh giả tưởng, cách điệu như cảnh làng quê mộc mạc với sông suối, ao hồ, ruộng bậc thang…; khoang 3 nổi bật với 2 cột trụ đá to lớn mọc sừng sững giữa trung tâm động; khoang 4 nằm ở vị trí cao hơn so với các ngăn khác và phải trườn qua một ngách nhỏ mới có thể vào khám phá khoang 5, là khoang cuối cùng đồng thời cũng hấp dẫn nhất động.

Quang cảnh trong khoang giống như một mê cung có ngai vàng, núi hoa cương lấp lánh. Dưới nền là những thảm ruộng bậc thang nối tiếp nhau từ gần đến xa, từ cao xuống thấp, xung quanh là các khối nhũ đá rủ xuống giống hình tượng Phật. Cả 5 khoang động với vẻ quyến rũ luôn tạo ấn tượng và cảm xúc mạnh mẽ cho người thưởng ngoạn. Ðứng dưới động, du khách có cảm giác như đang đứng giữa một toà lâu đài cổ kính, có lối kiến trúc đồ sộ, hùng vĩ nhưng không kém phần lãng mạn, thơ mộng.

Động Xá Nhè là một thắng cảnh hấp dẫn, rất có tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch. Hiện nay do điều kiện và sự quan tâm đầu tư chưa thực sự thỏa đáng nên dường như đây vẫn đang là tiềm năng bỏ ngỏ. Đường lên động còn rất khó khăn với hơn 1km đường đèo khá hiểm trở, các dịch vụ phụ trợ cần thiết của một điểm du lịch chưa có…

< Nhũ Đá trông như một bức rèm trên vách động.

Vì vậy để khai thác hiệu quả, động Xá Nhè rất cần được đầu tư, quy hoạch và xây dựng thành một điểm du lịch đồng thời tăng cường tuyên truyền, giới thiệu nhằm thu hút khách thăm quan, đáp ứng nhu cầu của khách du lịch khi đến với Tủa Chùa. Bảo tàng tỉnh đã lập hồ sơ trình UBND tỉnh công nhận động Xá Nhè là di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh. Vừa qua, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch cũng tiến hành khảo sát chi tiết Tủa Chùa, trong đó có động Xá Nhè nhằm đánh giá tiềm năng, hiệu quả của từng nguồn tài nguyên du lịch, trên cơ sở đó lập kế hoạch xây dựng, đầu tư phát triển phù hợp.

Với cảnh đẹp được thiên nhiên ưu đãi, Động Xá Nhè thật sự là một điểm du lịch hấp dẫn. Đến với huyện vùng cao Tủa Chùa, bên cạnh thắng cảnh động Xá Nhè, du khách còn có thể thưởng ngoạn cảnh thiên nhiên hoang sơ của cao nguyên núi đá Tủa Chùa, tham gia chợ phiên vùng cao, khám phá văn hóa ẩm thực Tủa Chùa với rượu Mông pê nồng nàn, ăn dê Tủa Chùa, uống chè Tuyết san và thưởng thức những điệu khèn, tiếng sáo dặt dìu của đồng bào dân tộc Mông nơi đây.

Theo Thanh Tâm (Sở VHTTDL Điện Biên)
Du lịch, GO!

Chùa Ba Vàng ở Uông Bí

(PetroTimes) - Từ ngày 9/3/2014, chùa Ba Vàng, tọa lạc trên núi Ba Vàng, phường Quang Trung, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh đã chính thức làm lễ khánh thành. Ngôi chùa có tòa chính điện lớn nhất Việt Nam này cũng điểm du lịch tâm linh hấp dẫn du khách thập phương.

Chùa Ba Vàng có tên chữ là Bảo Quang Tự. Theo tử điển Hán Việt: “Bảo” có nghĩa là vật quý hay bảo bối. “Quang” có nghĩa là ánh sáng. Bảo Quang Tự là chùa có ánh sáng quý.

Ngôi chùa tọa lạc trên núi Thành Đẳng, thuộc xã Thượng Mộ Công, Bí Giàng, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Yên; nay thuộc địa phận tổ 17B, khu 5 phường Quang Trung, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Núi Thành Đẳng bắt nguồn từ dãy núi Yên Tử, thế núi đương chạy theo hướng Bắc – Nam, nhưng khi về đến Uông Bí chuyển hướng Đông – Tây và hạ thành tam cấp: đỉnh 550m, hạ đoạn 340m và 200m (so với mặt nước biển). Ngôi chùa được xây dựng tại hạ đoạn cấp 3 (200m). Thành Đẳng Sơn, tên nôm là Ba Vàng.

Vào thời Trần (thế kỷ thứ 13), vua Trần Nhân Tông rời bỏ cung vàng điện ngọc về non xanh Yên Tử tu hành, là người sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử - một dòng thiền Việt Nam. Chùa Ba Vàng là sơn môn thuộc Trúc Lâm Yên Tử. Từ thế kỷ thứ 13 đến thế kỷ 21, qua 800 năm, chùa Ba Vàng đã qua 1 lần khai sơn lập tự và 4 lần trùng tu.

Căn cứ vào khảo cổ khai quật được từ lòng đất tại nền chùa những viên ngói đất nung hình lòng máng màu phớt hồng, kích thước 30x15cm. Mũi ngói giống mũi của chiếc hài. Những viên gạch đất nung lát nền có kích thước 40x40cm. Toàn bộ viên gạch được trang trí một bông hoa bốn cánh (một loại hoa văn đời Trần). Tất cả các viên ngói, viên gạch, mảnh sành tìm thấy đều mang nét văn hóa đời Trần. Chứng tỏ vào đời Trần, nơi đây đã từng tồn tại một ngôi chùa, nhưng không rõ lý lịch cụ thể về Sư tổ và ngôi chùa.

Cuộc nội chiến Nam – Bắc triều, Trịnh – Nguyễn phân tranh khiến nhân dân khủng hoảng niềm tin với nhà nước phong kiến, họ khao khát đón nhận trở lại ánh từ quang Phật giáo. Nhưng nhà cầm quyền phong kiến đã đề cao đạo Lão, đạo Khổng, ít chú ý đến đạo Phật. Chính lúc này, Đại Thiền sư Tuệ Bích đã xây dựng nên Bảo Quang Tự (1706) như thắp sáng niềm tin, nối lại dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử sau 300 năm gián đoạn. Song do thời gian và các cuộc chiến tranh tàn phá, ngôi chùa đã lùi vào dĩ vãng, chỉ còn lại rừng cây bao phủ.

Năm 1987, một lão nông địa phương đã phát hiện ra những phế tích còn lại của ngôi chùa. Các nhà nghiên cứu, khảo cổ đã vào cuộc và thu thập được những hiện vật lịch sử có giá trị như: Cây hương đá (thiên đài trụ) được tạc bằng đá nguyên khối. Cây hương hình chữ nhật với kích thước cao 1m45, rộng 0.29m, dày 0.25m. Trên đỉnh cây hương là hình bát sen; Bia đá được làm vào thời Lê Dụ Tông (1706); kích thước 0.70m, rộng 0.45m, dày 0.14m dựng trên đế rùa cao 0.40m, dày 0.94m, rộng 0.70m. Đây là lần trùng tu thứ hai. Sau khi xác định đây là ngôi chùa mang dấu ấn lịch sử đời Trần, Thị ủy, UBND, HĐND thị xã Uông Bí thể theo nguyện vọng của nhân dân (1988) đã cho phép trùng tu lại bằng gỗ (lần trùng tu thứ 3).

Sau 5 năm (1993), ngôi chùa bị xuống cấp nặng nề. Ban tôn tạo đã trùng tu lại bằng gạch ngói, xi măng. Với diện tích 55m2 gồm ba gian tiền đường, cửa vòm, một gian tự điện; hai bên cửa giữa đắp nổi câu đối bằng chữ Hán:

Thành Đẳng Sơn thắng cảnh vạn đại lưu danh,
Bảo Quang Tự thiền môn thiên thu hương hỏa.

Chính giữa tiền đường treo bảo cái bằng vải. Bên trái tiền đường (ngoại hiên) treo một quả chuông nặng 20kg. Ban thờ chính hướng Nam ghé Tây gồm 4 cấp: cấp cao nhất 2m20, cấp thấp nhất 1m: Cấp 1 thờ Tam Thế Phật; Cấp 2 thờ Di Đà Tam Tôn; Cấp 3 thờ Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu; Cấp 4 thờ tòa Cửu long.

Nhà Mẫu kề cạnh Thượng Điện theo hướng Nam, diện tích 8.32m2 (nhà cấp 4); Miếu Sơn Thần 11m65; Giếng Thần sâu 2.50m, đường kính 1.78m, mức nước 1m. Các công trình khác: nhà ở, trai đường lợp bằng ngói xi măng, xung quanh bao bằng cót ép rộng khoản 20m2. Tổng diện tích công trình: 94.97m2. Đây là lần trùng tu thứ 3.
Do chưa có sư Trụ trì nên Bảo Quang Tự chỉ dừng lại: đường lên chùa là lối mòn rậm rạp, điện thắp sáng và nước sinh hoạt đều không có. Tất cả các công trình nhà cấp bốn qua 14 năm đã bị dột nát và hư hỏng.

Là ngôi chùa đã được xếp hạng di tích lịch sử của tỉnh Quảng Ninh, là truyền thừa của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, lại có diện tích đất 123.81ha, là khu sinh thái sơn thủy hữu tình có “rồng chầu, hổ phục”, chẳng lẽ lại để Bảo Quang Tự trở thành phế tích? Đó là sự trăn trở của chính quyền, mặt trận, nhân nhân Uông Bí.

Tới năm 2007, Đại đức Thích Trúc Thái Minh – nguyên là trưởng ban Tri khách Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử đã về trụ trì chùa Ba Vàng. Đại đức cùng các đệ tử, du khách thập phương đóng góp công sức tiến hành trùng tu ngôi chùa lần thứ tư với quy mô hiện đại và được công nhận kỷ lục là ngôi chùa có tòa chính điện lớn nhất Việt Nam.

Với những giá trị về lịch sử, tâm linh, chùa Ba Vàng đang trở thành một điểm đến hấp dẫn của du lịch tâm linh tại Việt Nam và là địa chỉ hành hương tin cậy của đông đảo tăng ni, phật tử khắp mọi miền tổ quốc.

Theo Khải Đăng (Báo Petrotimes.vn)
Du lịch, GO!